අච‍්චෙකචීවරසික‍්ඛාපදං
5. 3. 8.
5. 3. 8.
අච‍්චෙකචීවරසික‍්ඛාපදං
අච්චෙකචීවර ශික්‍ෂාපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො මහාමත‍්තො පවාසං ගච‍්ඡන‍්තො භික‍්ඛූනං සන‍්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “ආගච‍්ඡන‍්තු භදන‍්තා, වස‍්සාවාසිකං දස‍්සාමී”ති. භික‍්ඛූ වස‍්සං වුත්‍ථානං භගවතා වස‍්සාවාසිකං අනුඤ‍්ඤාත”න‍්ති, කුක‍්කුච‍්චායන‍්තා නාගමංසු. අථ ඛො සො මහාමත‍්තො උජ‍්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “කථං හි නාම භදන‍්තා මයා දූතෙ පහිතෙ නාගච‍්ඡිස‍්සන‍්ති” “අහං හි සෙනාය ගච‍්ඡාමි. දුජ‍්ජානං ජීවිතං දුජ‍්ජානං මරණ”න‍්ති. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තස‍්ස මහාමත‍්තස‍්ස උජ‍්ඣායන‍්තස‍්ස ඛීයන‍්තස‍්ස විපාචෙන‍්තස‍්ස. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ ධම‍්මිං කථං කත්‍වා භික‍්ඛූ ආමන‍්තෙසි: “අනුජානාමි භික‍්ඛවෙ අච‍්චෙකචීවරං පටිග්ගහෙත්වා නික‍්ඛිපිතු”න‍්ති.
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ජේතවන නම් අනේපිඬුසිටුහුගේ අරම්හි වැඩ වෙසෙති. එසමයෙහි එක්තරා මහ ඇමතියෙක් ප්‍රවාසයට යන්නේ භික්‍ෂූන් වෙත දූතයකු යැවීය. වහන්දෑවරු වඩින සේක්වා වස්සාවාසිකයක් දෙන්නෙමි” යි. භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වස්විසූවන්ට වස්සාවාසිකය අනුදන්නා ලදැයි කුකුස් කරමින් නොගියාහු ය. ඉක්බිති ඒ මහඇමති තෙමේ හෙලා දකියි. නුගුණ පවසයි. දොස් පතුරුවයි. “කෙසේ නම් වහන්දෑවරු මා විසින් දූතයකු යැවූ කල්හි නො එද්ද” යි. මම සේනාව සමග යෙමි. ජීවත්වීම නො දත හැකි ය. මරණය නොදත හැකිය” යි. භික්‍ෂූහු හෙලා දකින නුගුණ පවසන දොස් පතුරුවන ඒ මහඇමතියාගේ බස් ඇසූහ. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට එපවත් සැළ කළහ. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කරුණෙහි දැහැමි කථා වදාරා භික්‍ෂූන් ඇමතූ සේක. “මහණෙනි, අතික් සිවුරක් පිළිගෙණ තබන්නට අනුදනිමි” යි.
2. තෙන ඛො පන සමයෙන භික‍්ඛූ “භගවතා අනුඤ‍්ඤාතං අච‍්චෙකචීවරං පටිග්ගහෙත්වා නික‍්ඛිපිතුන‍්ති.” අච‍්චෙකචීවරානි පටිග්ගහෙත්වා චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙන‍්ති. තානි චීවරානි චීවරවංසෙ භණ‍්ඩිකාබද‍්ධානි තිට‍්ඨන‍්ති. අද‍්දස ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො සෙනාසනචාරිකං ආහිණ‍්ඩන‍්තො තානි චීවරානි චීවරවංසෙ භණ‍්ඩිකාබද‍්ධානි. තිට‍්ඨන‍්තෙ, දිස‍්වා භික‍්ඛූ එතදවොච: “කස‍්සිමානි ආවුසො චීවරානි චීවරවංසෙ භණ‍්ඩිකාබද‍්ධානි තිට‍්ඨන‍්තී”ති? “අම‍්හාකං ආවුසො අච‍්චෙකචීවරානී”ති. “කීව චිරං පනාවුසො ඉමානි චීවරානි නික‍්ඛිත‍්තානී”ති. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ ආයස‍්මතො ආනන්‍දස‍්ස යථානික‍්ඛිත‍්තං ආරොචෙසුං. ආයස‍්මා ආනන්‍දො උජ‍්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “කථං හි නාම භික‍්ඛූ අච‍්චෙකචීවරං පටිග්ගහෙත්වා චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙස‍්සන‍්තී”ති. අථ ඛො ආයස‍්මා ආනන්‍දො භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි.
2. එසමයෙහි මහණහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් අතික් සිවුරක් පිළිගෙණ තබන්නට අනුදන්නා ලදැයි. අතික් සිවුරු පිළිගෙණ චීවරකාල සමය ඉක්මවත්, ඒ සිවුරු චීවරවංසයෙහි බදබැඩි ව තිබේ. සේනාසන චාරිකාවෙහි හැසිරෙණ ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ චීවරවංසයෙහි බදබැඩි වූ ඒ සිවුරු දුටහ. දැක භික්‍ෂූන්ට මෙය කීහ. “ඇවැත්නි, චීවරවංසයෙහි පොදි බැඳ තබන ලද මේ සිවුරු කවරක්හුගේ දැ”යි. “ඇවැත්නි අපගේ අතික් සිවුරු” යි. “ඇවැත්නි, මේ සිවුරු කෙතෙක් කල් තබන ලදදැ”යි. එකල්හි ඒ භික්‍ෂූහු ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද තෙරුන්ට තැබූපරිදි සැළ කළහ. ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද තෙරණුවෝ හෙලා දකිති. නුගුණ පවසති. දොස් පතුරුවති. “කෙසේ නම් භික්‍ෂූහු අතික් සිවුරක් පිළිගෙණ චීවරකාලසමය ඉක්මවද්දැ”යි. ඉක්බිති ආනන්‍ද තෙරුණුවෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙ කරුණ සැළ කළහ.
3. “සච‍්චං කිර භික‍්ඛවෙ භික‍්ඛූ අච‍්චෙකචීවරං පටිග්ගහෙත්වා චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙන‍්තී”ති? “සච‍්චං භගවා.” විගරහි බුද‍්ධො භගවා: “කථං හි නාම තෙ භික‍්ඛවෙ මොඝපුරිසා අච‍්චෙකචීවරං පටිග්ගහෙත්වා චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙස‍්සන‍්ති”. නෙතං භික‍්ඛවෙ, අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
3. “සැබෑද මහණෙනි, භික්‍ෂූහු අතික් සිවුරක් පිළිගෙණ චීවරකාලසමය ඉක්මවද්ද”යි. “සැබව, භාග්‍යවතුන් වහන්ස.” භාග්‍යවතුන් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැරහූ සේක. “මහණෙනි කෙසේ නම් ඒ තුච්ඡපුරුෂයෝ, අතික් සිවුරක් පිළිගෙණ චීවරකාලසමය ඉක්මවද්ද” “මහණෙනි තෙල නො පහන්වූවන්ගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නොවෙයි. ... “මහණෙනි, මේ සිකපදය මෙසේ උදෙසවු:”
“දසාහානාගතං කත්තිකතෙමාසිකපුණ්ණමං භික‍්ඛුනො පනෙව අච‍්චෙකචීවරං උප‍්පජ‍්ජෙය්‍ය, අච්චෙකං මඤ්ඤමානෙන භික්ඛුනා පටිග්ගහෙතබ්බං, පටිග්ගහෙත්වා යාව චීවරකාලසමයං නික්ඛිපිතබ්බං. තතො චෙ උත‍්තරි නික්ඛිපෙය්ය, නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියන‍්ති”.
“දසදිනකින් නො පත් වප්මස මැදි පොහොය තෙක් මහණහට අතික් සිවුරක් උපන්නේ නම් ඉක්මන් බව හඟනා මහණහු විසින් පිළිගත යුතුය. පිළිගෙණ චීවරකාලසමය තෙක් තැබිය යුතුය. ඉදින් ඉන් මත්තෙහි තබන්නේ නම් නිසඟිපචිති වේ” යයි.
4. දසාහානාගතන‍්ති දසාහානාගතාය පවාරණාය.
4. දසාහානාගතං යනු: පවාරණය දසදිනකින් නො පත් කල්හි.
කත‍්තිකතෙමාසිකපුණ‍්ණමන‍්ති පවාරණා කත‍්තිකා වුච‍්චති.
කත්තිකතෙමාසිකපුණ්ණමං යනු: වප්මස පවුරුණු පණුරැස කියනු ලැබේ.
අච‍්චෙකචීවරං නාම: සෙනාය වා ගන‍්තුකාමො හොති, පවාසං වා ගන‍්තුකාමො හොති, ගිලානො වා හොති, ගබ‍්භිනී වා හොති, අස‍්සද‍්ධස‍්ස වා සද‍්ධා උප‍්පන‍්නා හොති, අප‍්පසන‍්නස‍්ස වා පසාදො උප‍්පන‍්නො හොති, සො චෙ භික‍්ඛූනං සන‍්තිකෙ දූතං පහිණෙය්‍ය: “ආගච‍්ඡන‍්තු භදන‍්තා, වස‍්සාවාසිකං දස‍්සාමීති” එතං අච‍්චෙකචීවරං නාම.
අච්චෙකචීවර නම්: සේනාව සමග යනු කැමැත්තේ හෝ වෙයි. බැහැර විසීමට යනු කැමැත්තේ හෝ වෙයි. ගිලනෙක් හෝ වෙයි. ගැබිණියක් හෝ වෙයි. සැදැහැ නැත්තකුට සැදැහැ උපන්නේ හෝ වෙයි. නො පහන් වූවකුට පහන්බව උපන්නේ හෝ වෙයි. ඉදින් හෙ තෙම භික්‍ෂූන් වෙත “වහන්දෑවරු වඩිත්වා වස්සාවාසිකය දෙන්නෙමි” යි දූතයකු එවා නම් මේ අච්චෙකචීවර නමි.
අච්චෙකං මඤ්ඤමානෙන භික්ඛුනා පටිග්ගහෙතබ්බං පටිග්ගහෙත්වා යාව චීවරකාලසමයං නික‍්ඛිපිතබ‍්බන‍්ති සඤ‍්ඤාණං කත්‍වා නික්ඛිපිතබ්බං, “ඉදං අච‍්චෙකචීවරන‍්ති.
අච්චෙකං මඤ්ඤමානෙන භික්ඛුනා පටිග්ගහෙතබ්බං පටිග්ගහෙත්වා යාව චීවරකාලසමයං නික්ඛිපිතබ්බං යනු: මේ අතික් සිවුරයයි සලකුණු කොට තැබිය යුතුයි.
චීවරකාලසමයො නාම: අනත්‍ථතෙ කථිනෙ වස‍්සානස‍්ස පච‍්ඡිමො මාසො, අත්‍ථතෙ කථිනෙ පඤ‍්චමාසා.
චීවර කාලසමය නම්: කෙළින් නො අතුළ කල්හි වැසි සාරමස පිළිබඳ පැසුළු මසයි. කෙළින් අතුළ කල්හි පස්මසකි.
තතො චෙ උත්තරිං නික‍්ඛිපෙය්‍යාති අනත්‍ථතෙ කථිනෙ වස‍්සානස‍්ස පච‍්ඡිමං දිවසං අතික‍්කාමෙති, නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං. අත්‍ථතෙ කඨිනෙ කඨිනුද‍්ධාරදිවසං අතික‍්කාමෙති, නිස‍්සග‍්ගියං හොති. නිස‍්සජිතබ‍්බං සඞ‍්ඝස‍්ස වා ගණස‍්ස වා පුග‍්ගලස‍්ස වා. එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ, නිස‍්සජිතබ‍්බං: “ඉදම‍්මෙභන‍්තෙ අච‍්චෙකචීවරං චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමිතං නිස‍්සග‍්ගියං. ඉමාහං සඞ‍්ඝස‍්ස නිස‍්සජාමී”ති -පෙ- දදෙය්‍යාති -පෙ- දදෙය්‍යුන‍්ති -පෙ- ආයස‍්මතො දම‍්මී”ති.
තතො චෙ උත්තරිං නික්ඛිපෙය්ය යනු: කෙළින් නො අතුළ කල්හි වැසිසාරමස පිළිබඳ පැසුළු දින ඉක්ම වා නම් නිසඟිපචිති වෙයි. කෙළින් අතුළකල්හි කෙළින් උදුරණ දිනය ඉක්මවා නම් නිසඟි වෙයි. සඟනට හෝ ගණයාට හෝ පුඟුලක්හට නිසැජිය යුතුය. මහණෙනි, මෙසේ නිසැජිය යුතු ... “වහන්ස, මගේ මේ අතික් සිවුර චීවරකාලසමය ඉක්මවන ලද්දේ නිසඟි විය. මම් මෙය සඟනට නිසජමි” යි, ... දෙන්නේ යයි ... දෙන්නාහ යි ... ආයුෂ්මත්හට දෙමි” යි.
5. අච‍්චෙකචීවරෙ අච‍්චෙකචීවරසඤ‍්ඤී චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙති, නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං. අච‍්චෙකචීවරෙ වෙමතිකො චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙති, නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං. අච‍්චෙකචීවරෙ අනච‍්චෙකචීවරසඤ‍්ඤී චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙති, නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං. අනධිට‍්ඨිතෙ අධිට‍්ඨිතසඤ‍්ඤී -පෙ- අවිකප‍්පිතෙ විකප‍්පිතසඤ‍්ඤී, අවිස‍්සජ‍්ජිතෙ විස‍්සජ‍්ජිතසඤ‍්ඤී අනට‍්ඨෙ නට‍්ඨසඤ‍්ඤී, අවිනට‍්ඨෙ විනට‍්ඨසඤ‍්ඤී, අදඩ‍්ඪෙ දඩ‍්ඪසඤ‍්ඤී, අවිලුත‍්තෙ විලුත‍්තසඤ‍්ඤී චීවරකාලසමයං අතික‍්කාමෙති, නිස‍්සග‍්ගියං පාචිත‍්තියං.
5. අතික් සිවුරෙහි අතික් සිවුරෙක යන සන් ඇතියේ චීවරකාලසමය ඉක්මවා නම් නිසඟිපචිති වෙයි. අතික් සිවුරෙහි විමති ඇත්තේ චීවරකාලසමය ඉක්මවා නම් නිසඟි පචිති වෙයි. අතික් සිවුරෙහි නො අතික් සිවුරෙක යන සන් ඇතියේ චීවරකාලසමය ඉක්මවා නම් නිසඟිපචිති වේ. නොඉටන ලදුයෙහි ඉටන ලදැයි සන් ඇතියේ ... නොවිකපන ලදුයෙහි විකපන ලදැයි සන් ඇතියේ නොවිසජන ලදුයෙහි විසජනලදැ යි සන් ඇතියේ නොනටුයෙහි නටැයි සන් ඇතියේ , නොවැනැසුනෙහි වැනැසි නැ’යි සන් ඇතියේ නොදැවුනෙහි දැවිනැ’යි සන් ඇතියේ නොපැහැර ගන්නා ලදුයෙහි පැහැර ගන්නා ලදැ’යි සන් ඇතියේ චීවරකාලසමය ඉක්මවා නම් නිසඟිපචිති වේ.
6. නිස‍්සග‍්ගියං චීවරං අනිස‍්සජිත්‍වා පරිභුඤ‍්ජති, ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනච‍්චෙකචීවරෙ අච‍්චෙකචීවරසඤ‍්ඤී, ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනච‍්චෙකචීවරෙ වෙමතිකො, ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. අනච‍්චෙකචීවරෙ අනච‍්චෙකචීවරසඤ‍්ඤී, අනාපත‍්ති.
6. නිසැඟි සිවුර නො නිසජා වළඳා නම් දුකුළාඇවැත් වෙයි. නො අතික් සිවුරෙහි අතික් සිවුරෙක යන සන් ඇතියේ දුකුළාඇවැත් වෙයි. නො අතික් සිවුරෙහි විමති ඇත්තේ දුකුළාඇවැත් වෙයි. නො අතික් සිවුරෙහි නො අතික් සිවුරෙක යන සන් ඇතියේ ඇවැත් නැති.
7. අනාපත‍්ති අන‍්තොසමයං අධිට‍්ඨෙති විකප‍්පෙති, විස‍්සජ‍්ජෙති නස‍්සති විනස‍්සති ඩය‍්හති, අච‍්ඡින්‍දිත්‍වා ගණ‍්හන‍්ති, විස‍්සාසං ගණ‍්හන‍්ති, උම‍්මත‍්තකස‍්ස, ආදිකම‍්මිකස‍්සාති.
7. සමයතුළ ඉටා නම්, විකපා නම්, විසඳා නම්, නැසේ නම්, වැනසේ නම්, දැවේ නම්, අසිඳ ගණිත් නම් විස්වසින් ගණිත් නම්, ඔවුනට, උමතුවූවහුට, ආදිකම්මිකයාහට ඇවැත් නැත්තේ යි.
අච‍්චෙකචීවරසික‍්ඛාපදං නිට‍්ඨිතං.
අච්චෙකචීවර ශික්‍ෂාපදය නිමි.