සඤ‍්චරිත‍්තසික‍්ඛාපදං
3. 5.
3. 5.
සඤ්චරිත්තශික්‍ෂාපදය
1. තෙන සමයෙන බුද‍්ධො භගවා සාවත්‍ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ‍්ඩිකස‍්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස‍්මා උදායී සාවත්‍ථියං කුලූපගො හොති, බහුකානි කුලානි උපසඞ‍්කමති. යත්‍ථ පස‍්සති කුමාරකං වා අපජාපතිකං, කුමාරිකං වා අපතිකං, කුමාරකස‍්ස මාතාපිතූනං සන‍්තිකෙ කුමාරිකාය වණ‍්ණං භණති: “අමුකස‍්ස කුලස‍්ස කුමාරිකා අභිරූපා දස‍්සනීයා පාසාදිකා පණ‍්ඩිතා බ්‍යත‍්තා මෙධාවිනී දක‍්ඛා අනලසා. ඡන‍්නා සා කුමාරිකා ඉමස‍්ස කුමාරකස‍්සා”ති. තෙ එවං වදෙන‍්ති: “එතෙ ඛො භන‍්තෙ අම‍්හෙ න ජානන‍්ති “කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා”ති. සචෙ භන‍්තෙ අය්‍යො දාපෙය්‍ය ආනෙය්‍යාම මයං තං කුමාරිකං ඉමස‍්ස කුමාරකස‍්සා”ති. කුමාරිකාය මාතාපිතූනං සන‍්තිකෙ කුමාරකස‍්ස වණ‍්ණං භණති: “අමුකස‍්ස කුලස‍්ස කුමාරකො අභිරූපො දස‍්සනීයො පාසාදිකො පණ‍්ඩිතො බ්‍යත‍්තො මෙධාවී දක‍්ඛො අනලසො. ඡන‍්නායං කුමාරිකා තස‍්ස කුමාරකස‍්සා”ති. තෙ එවං වදෙන‍්ති: “එතෙ ඛො භන‍්තෙ අම‍්හෙ න ජානන‍්ති: ‘කෙ වා ඉමෙ කස‍්සවා’ති, කිස‍්මිං විය කුමාරිකාය වත‍්තුං. සචෙ භන‍්තෙ අය්‍යො යාචාපෙය්‍ය දජ‍්ජෙය්‍යාම මයං ඉමං කුමාරිකං තස‍්ස කුමාරකස‍්සා”ති. එතෙනෙව උපායෙන ආවාහානි’පි කාරාපෙති. විවාහානි’පි කාරාපෙති. වාරෙය්‍යානි’පි කාරාපෙති.
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ සැවැත්නුවර දෙව්රම් නම් අනේපිඬුසිටුහුගේ අරම්හි වාසය කරණ සේක. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ සැවැත්නුවර කුලුපග වෙයි. බොහෝ කුලයන් කරා පැමිණෙයි. යම් තැනෙක බිරියක නැති කුමරකු හෝ සැමියකු නැති කුමරියක හෝ දකී ද, කුමරුගේ මව්පියන් සමීපයේ දී, “අසෝ කුලයේ කුමරිය අභිරූප ය, දැකුම් කලු ය, ප්‍රසාද එළවන්නී ය, පණ්ඩිත ය, ව්‍යක්ත ය, නුවණැත්තී ය, දක්‍ෂ ය, අනලස ය. මේ කුමරුහට ඒ කුමරිය සුදුසු ය” යි ඇය ගුණ කියයි. “වහන්ස, මොහු කවරහු ද? මොහු කා අයත් දැ? යි තුලුහු අප නො දනිත්. ඉදින් වහන්ස, ආර්‍ය්‍ය තෙමේ දෙවන්නේ නම් අපි ඒ කුමරිය මේ කුමරුට ගෙණ එන්නෙමු” යි ඔහු මෙසේ කියත්. “අසෝ කුලකුමාර තෙමේ අභිරූපය, දැකුම්කලු ය, ප්‍රසාද එළවන්නේ ය, පණ්ඩිත ය, ව්‍යක්ත ය, නුවණැත්තේ ය, දක්‍ෂය, අනලස ය. මේ කුමාරිකා තොමෝ ඒ කුමාරයාහට සුදුසු ය” යි කුමරියගේ මාපියන් සමීපයේ දී කුමරුගේ ගුණ කියයි. “වහන්ස, මොහු කවරහු ද? මොහු කා අයත් දැ?” යි තුලුහු අප නො දනිත්. වහන්ස, කුමරිය හේතුකොට කීම අපට ලජ්ජා එළවන්නාක් වැන්න. ඉදින් වහන්ස, ආර්‍ය්‍ය තෙමේ ඔවුන් ලවා යාචනා කරවා නම්, අපි මේ කුමරිය ඒ කුමරුට දෙන්නමු” යි ඔහු මෙසේ කියත්. ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ මේ උපායෙන් ම ආවාහයන් ද කරවයි. විවාහයන් ද කරවයි. දින නකත් ආදිය ද ගිවිස්වා තබයි.
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරිස‍්සා පුරාණගණකියා ධීතා අභිරූපා හොති දස‍්සනීයා පාසාදිකා. තිරොගාමකා ආජීවකසාවකා ආගන‍්ත්‍වා තං ගණකිං එතදවොචුං: “දෙහාය්‍යෙ ඉමං කුමාරිකං අම‍්හාකං කුමාරකස‍්සා”ති. සා එවමාහ: “අහං ඛ‍්වය්‍යා තුම‍්හෙ න ජානාමි “කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා”ති. අයඤ‍්ච මෙ එකධීතිකා. තිරොගාමො ච ගන‍්තබ‍්බො, “නාහං දස‍්සාමී”ති. මනුස‍්සා තෙ ආජීවකසාවකෙ එතදවොචුං: “කිස‍්ස තුම‍්හෙ අය්‍යා ආගතත්‍ථා”ති. “ඉධ මයං අය්‍යා අමුකං නාම ගණකිං ධීතරං යාචිම‍්හ අම‍්හාකං කුමාරකස‍්ස, සා එවමාහ: “අහං ඛ‍්වය්‍යා තුම‍්හෙ න ජානාමි “කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා”ති. අයඤ‍්ච මෙ එකධීතිකා, තිරොගාමො ච ගන‍්තබ‍්බො, නාහං දස‍්සාමී”ති. “කිස‍්ස තුම‍්හෙ අය්‍යො, තං ගණකිං ධීතරං යාචිත්‍ථ? නනු අය්‍යො උදායී වත‍්තබ‍්බො? අය්‍යො උදායී දාපෙස‍්සතී”ති. අථ ඛො තෙ ආජීවකසාවකා යෙනායස‍්මා උදායී, තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං උදායිං එතදවොචුං: “ඉධ මයං භන‍්තෙ අමුකං නාම ගණකිං ධීතරං යාචිම‍්හ අම‍්හාකං කුමාරකස‍්ස. සා එවමාහ: අහං ඛ‍්වය්‍යා තුම‍්හෙ න ජානාමි කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා’ති. අයඤ‍්ච මෙ එකධීතිකා, තිරොගාමො ච ගන‍්තබ‍්බො, නාහං දස‍්සාමී’ති. සාධු භන‍්තෙ අය්‍යො තං ගණකිං ධීතරං දාපෙතු අම‍්හාකං කුමාරකස‍්සා”ති.
2. එසමයෙහි එක්තරා හිමි නැති ගණකියකගේ දුවක් අභිරූප ය. දැකුම්කලු ය. ප්‍රසාද එළවන්නී ය. අන් ගමෙක වසන ආජීවකසව්වෝ පැමිණ ඒ ගණක බිරියට “ආර්‍ය්‍යාවෙනි, මේ කුමරිය අපගේ කුමරුට දෙව” යි මෙබස් කීහ. “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මොහු කවුරු ද? කා අයත් දැ?” යි මම් තොප නො හඳුනමි. මෝ ද මාගේ එක ම දුව ය. බැහැරගම් ද යායුතු ය. මම නො දෙන්නෙමි” යි ඕ මෙසේ කිවු ය. මිනිස්සු ආජීවක ශ්‍රාවකයන්ට “ආර්‍ය්‍යයෙනි, තෙපි කුමක් හෙයින් ආවහු දැ?” යි මෙය කීහ. “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මෙහි අපි අසෝ ගණකියගෙන් අපගේ කුමරුට ඇය දුව යැදීමු. ඕ ද “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මම් මොහු කවුරු දැ යි කියා හෝ මොහු කාගේ දැ?” යි කියා හෝ නො දනිමි. මෝ ද මගේ එක ම දුව ය. බැහැරගම් ද යායුතු ය. මම් ඇය නො දෙමි” යි කීවා ය යි ඔහු කීහ. “ආර්‍ය්‍යයෙනි, තෙපි කුමක් හෙයින් ඒ ගණකියගෙන් ඇය යැදූහු ද? ආර්‍ය්‍ය උදායී තෙමේ කිය යුතු නො වේ ද? ආර්‍ය්‍ය වූ උදායී තෙමේ දෙවන්නේ ය” යි ඔහු කීහ. ඉක්බිති ආජීවක ශ්‍රාවකයෝ ආයුෂ්මත් උදායී තෙර කරා එළඹියාහු ය. එළඹ, ආයුෂ්මත් උදායීහට, “වහන්ස, මෙහි අපි අසෝ ගණකියගෙන් අපගේ කුමාරයාහට දුව යැදුමු. ඕ ‘ආර්‍ය්‍යයෙනි මොහු කාගේ කවුරු දැ? යි මම තොප නො හඳුනමි. මෝ ද මගේ එක ම දුව ය. බැහැරගම් ද යා යුතුය. මම් ඇය නො දෙමි’ යි කීවා ය. වහන්ස, ආර්‍ය්‍ය තෙමේ ඒ ගණකියගේ දුව අපගේ කුමරුට දෙවන්නේ නම් මැනවැ” යි කීහ.
3. අථ ඛො ආයස‍්මා උදායී යෙන සා ගණකී, තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා තං ගණකිං එතදවොච: “කිස‍්සිමෙසං ධීතරං න දෙසී?”ති? “අහං ඛ‍්වය්‍ය, ඉමෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා’ති. අයඤ‍්ච මෙ එකධීතිකා, තිරොගාමො ච ගන‍්තබ‍්බො, නාහං දස‍්සාමී”ති. “දෙහිමෙසං. අහං ඉමෙ ජානාමී”ති. “සචෙ භන‍්තෙ අය්‍යො ජානාති, දස‍්සාමී”ති. අථ ඛො සා ගණකී තෙසං ආජීවකසාවකානං ධීතරං අදාසි. අථ ඛො තෙ ආජීවකසාවකා තං කුමාරිකං නෙත්‍වා මාසංයෙව සුණිසභොගෙන භුඤ‍්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසිභොගෙන භුඤ‍්ජන‍්ති. අථ ඛො සා කුමාරිකා මාතුයා සන‍්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “අහං හි දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා න සුඛං ලභාමි. මාසං යෙව මං සුණිසභොගෙන භුඤ‍්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ‍්ජන‍්ති. ආගච‍්ඡතු මෙ මාතා මං නෙස‍්සතූ”ති.
3. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ ඒ ගණකිය වෙත පැමිණ ඒ ගණකියට “කුමක් හෙයින් මොවුන්ට දුව නො දෙයි දැ?” යි කී ය. “ආර්‍ය්‍යයන් වහන්ස, මොහු කාගේ කවුරු දැ” යි මොවුන් නො හඳුනමි. මෝ ද මාගේ එක ම දුව ය. මම ඇය නො දෙන්නෙමි බැහැරගම් ද යායුතු ය යි ඕ කිවු ය. “මොවුන්ට දෙව, මම මොවුන් හඳුනමි” යි ආයුෂ්මත් උදායීතෙර කී ය. “ඉදින් වහන්ස, ආර්‍ය්‍යයන් වහන්සේ හඳුනත් නම් දෙන්නෙමි” යි ඕ කිවු ය. ඉක්බිති ඒ ගණකී ඒ ආජීවක සව්වන්ට සිය දුව දුන්නී ය. ඉක්බිති ඒ ආජීවක සව්වෝ ඒ කුමරිය කැඳවා ගෙණ ගොස් මසක් ම ලෙහෙළියකු කොට පරිභෝග කළාහු ය. ඉන්පසු දාසියක කොට පරිහරණය කෙරෙති. ඉක්බිති ඒ කුමාරිකා තොමෝ, “මම දැන් දුගී වෙමි. දුප්පත්මි. සැපයක් නො ලබමි. මසක් ම මා ලෙහෙළියක කොට පරිභෝග කළහ. ඉන්පසු දාසියක මෙන් පරිහරණය කෙරෙති. මගේ මව් තොමෝ මෙහි ඒවා. මා ගෙණ යේවා” යි මවු වෙතට දූතයකු යැවුවා ය.
4. අථ ඛො සා ගණකී යෙන තෙ ආජීවකසාවකා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා තෙ ආජීවකසාවකෙ එතදවොච: “මාය්‍යා, ඉමං කුමාරිකං දාසිභොගෙන භුඤ‍්ජිත්‍ථ. සුණිසභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ‍්ජථා”ති. තෙ එවමාහංසු “නත්‍ථම‍්හාකං තයා සද‍්ධිං ආහාරූපහාරො, සමණෙන සද‍්ධිං අම‍්හාකං ආහාරූපහාරො, ගච‍්ඡ ත්‍වං, න මයං තං ජානාමා”ති. අථ ඛො සා ගණකී තෙහි ආජීවකසාවකෙහි අපසාදිතා පුනදෙව සාවත්‍ථිං පච‍්චාගඤ‍්ඡි. දුතියම‍්පි ඛො සා කුමාරිකා මාතුයා සන‍්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “අහං හි දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා, න සුඛං ලභාමි. මාසංයෙව මං සුණිසභොගෙන භුඤ‍්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ‍්ජන‍්ති. ආගච‍්ඡතු මෙ මාතා. මං නෙස‍්සතූ”ති.
4. ඉක්බිති ඒ ගණකී තොමෝ ඒ ආජීවක සව්වන් කරා එළඹියා ය. එළඹ ඔවුන්ට “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මේ කුමරිය දාසියක කොට පරිහරණය නො කරව. ලෙහෙලියක කොට මේ කුමරිය පරිහරණය කරව” යි කිවුය. ඔහු “තී හා අපගේ ගණුදෙනුවෙක් නැත. අපගේ ගණු දෙනුව මහණහු සමග ය. තෝ යව. අපි තී නො දනිමු”යි කීහ. ඉක්බිති ඒ ගණකී තොමෝ ආජීවක සව්වන් විසින් ගරහන ලද්දී නැවත සැවැතට පෙරළා පැමිණියා ය. දෙවෙනි වර ද ඒ කුමරි “මම දුගීයෙමි. දුප්පත්මි. සැපයක් නො ලබමි. මසක් පමණ මා ලෙහෙළියක කොට පරිහරණය කළහ. එතැන් පටන් දාසියක්කොට පරිහරණය කරත්. මගේ මව් තොමෝ මෙහි ඒවා. මා කැඳවා ගෙණ යේවා” යි මවගේ සමීපයට දූතයකු යැවූ ය.
5. අථ ඛො සා ගණකී යෙනායස‍්මා උදායී තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං උදායිං එතදවොච: “සා කිර භන‍්තෙ කුමාරිකා දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා න සුඛං ලභති. මාසංයෙව නං සුණිසාභොගෙන භුඤ‍්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ‍්ජන‍්ති. වදෙය්‍යාථ භන‍්තෙ: “මාය්‍යා ඉමං කුමාරිකං දාසිභොගෙන භුඤ‍්ජිත්‍ථ. සුණිසාභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ‍්ජථා”ති. අථ ඛො ආයස‍්මා උදායී යෙන තෙ ආජීවකසාවකා තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා තෙ ආජීවකසාවකෙ එතදවොච: මාය්‍යා ඉමං කුමාරිකං දාසීභොගෙන භුඤ‍්ජිත්‍ථ. සුණිසාභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ‍්ජථා”ති. තෙ එවමාහංසු: “නත්‍ථම‍්හාකං තයා සද‍්ධිං ආහාරූපහාරො, ගණකියා සද‍්ධිං අම‍්හාකං ආහාරූපහාරො. සමණෙන භවිතබ‍්බං අබ්‍යාවටෙන. සමණො අස‍්ස සුසමණො. ගච‍්ඡ ත්‍වං. න මයං තං ජානාමා”ති. අථ ඛො ආයස‍්මා උදායී තෙහි ආජීවකසාවකෙහි අපසාදිතො පුනදෙව සාවත්‍ථිං පච‍්චාගඤ‍්ඡි. තතියම‍්පි ඛො සා කුමාරිකා මාතුයා සන‍්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “අහං හි දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා, න සුඛං ලභාමි. මාසංයෙව මං සුණිසභොගෙන භුඤ‍්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ‍්ජන‍්ති. ආගච‍්ඡතු මෙ මාතා මං නෙස‍්සතූ”ති.
5. ඉක්බිති ඒ ගණකී තොමෝ ආයුෂ්මත් උදායීතෙර කරා පැමිණියා ය. පැමිණ, ආයුෂ්මත් උදායීහට “වහන්ස, ඒ කුමරිය දුගී ල? දුප්පත් ල, සුවයක් නො ලබා ල. මසක් ම ලෙහෙළියක කොට පරිහරණය කළාහු ල. එතැන් පටන් දාසියක කොට පරිහරණය කරත්ල. වහන්ස, ආර්‍ය්‍යයෙනි, මේ කුමරිය දාසියක කොට පරිහරණය නොකරවු ලෙහෙළියක කොට පරිහරණය කරවු’යි කියනු මැනවැයි කී ය. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ ඒ ආජීවක සව්වන් කරා ගියේ ය. ගොස්, ඒ ආජීවක ශ්‍රාවකයන්ට “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මේ කුමරිය දාසියක කොට පරිහරණය නො කරවු. ලෙහෙළියක කොට මැය පරිහරණය කරවු” යි කී ය. “මුඹ හා අපගේ ගණුදෙනුවෙක් නැත. අපගේ ගණුදෙනුව ගණකිය හා ය. ශ්‍රමණයා ව්‍යාපාර නැත්තකු විය යුතු යි. ශ්‍රමණයෙක් නම් මනා ශ්‍රමණයෙක් වන්නේය. මුඹ යන්න. අපි මුඹ නො දනිමු” යි ඔහු කීහ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ ආජීවක ශ්‍රාවකයන් විසින් ගරහන ලද්දේ සැවතට ම පෙරළා ආයේ ය. තුන්වන වර ද ඒ කුමරි මවු සමීපයට “මම දුගීයෙමි. දුප්පත් වෙමි. සුවයක් නො ලබමි. මසක් ම මා ලෙහෙළියක කොට පරිහරණය කළහ. එතැන් පටන් දාසියක කොට පරිහරණය කරත්. මගේ මව මෙහි ඒවා. මා කැඳවා ගෙණ යේවා”යි දූතයකු යැවූ ය.
6. දුතියම‍්පි ඛො සා ගණකී යෙනායස‍්මා උදායී තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං උදායිං එතදවොච: සා කිර භන‍්තෙ කුමාරිකා දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා. න සුඛං ලභති. මාසංයෙව නං සුණිසාභොගෙන භුඤ‍්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ‍්ජන‍්ති. වදෙය්‍යාථ භන‍්තෙ: “මාය්‍යා ඉමං කුමාරිකං දාසීභොගෙන භුඤ‍්ජිත්‍ථ, සුණිසාභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ‍්ජථා”ති. “පඨමං පාහං තෙහි ආජීවකසාවකෙහි අපසාදිතො. ත්‍වං ගච‍්ඡ නාහං ගමිස‍්සාමීති.
6. දෙවෙනි වර ද ඒ ගණකී ආයුෂ්මත් උදායීතෙර කරා ගියා ය. ගොස් ආයුෂ්මත් උදායීහට වහන්ස, ඒ කුමරී දුගී ල. දුප්පත් ය. සුවයක් නො ලබා ල. මසක් ම ඇය ලෙහෙළියක කොට පරිහරණය කළාහු ල. එ තැන් පටන් දාසියක මෙන් පරිහරණය කරත් ල. වහන්ස, “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මේ කුමරිය දාසියක කොට පරිහරණය නො කර මු. ලෙහෙළියක කොට පරිහරණය කරවු” යි කියන්නැ යි සැළ කළා ය. “පළමු වර මම ඒ ආජීවක ශ්‍රාවකයන් විසින් ගරහන ලද්දෙම් වෙමි. තෝ යව මම් නො යන්නෙමි” යි ආයුෂ්මත් උදායී කී ය.
7. අථ ඛො සා ගණකී උජ‍්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “එවං දුග‍්ගතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං දුක‍්ඛිතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං මා සුඛං ලභතු අය්‍යො උදායී, යථා මෙ කුමාරිකා දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා න සුඛං ලභති, පාපිකාය සස‍්සුයා පාපකෙන සසුරෙන පාපකෙන සාමිකෙනා”ති. සා’පි ඛො කුමාරිකා උජ‍්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “එවං දුග‍්ගතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං දුක‍්ඛිතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං මා සුඛං ලභතු අය්‍යො උදායී, යථාහං දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා න සුඛං ලභාමි පාපිකාය සස‍්සුයා පාපකෙන සසුරෙන පාපකෙන සාමිකෙනා”ති. අඤ‍්ඤාපි ඉත්‍ථියො අසන‍්තුට‍්ඨා සස‍්සූහි වා සසුරෙහි වා සාමිකෙහි වා, තා එවං ආයාචන‍්තී: “එවං දුග‍්ගතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං දුක‍්ඛිතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං මා සුඛං ලභතු අය්‍යො උදායී, යථා මයං දුග‍්ගතා දුක‍්ඛිතා න සුඛං ලභාම, පාපිකාහි සස‍්සූහි පාපකෙහි සසුරෙහි පාපකෙහි සාමිකෙහී”ති.
7. ඉක්බිති ඒ ගණකී “යම්සේ මා කුමරි පාපී වූ නැන්දණියන් පාපි වූ මයිලනුවන් කරණ කොට ගෙණ, පාපි වූ සැමියා කරණ කොට ගෙණ දුගී වූවා ද, දුප්පත් වූවා ද, සුවයක් නො ලබා ද, ආර්‍ය්‍ය උදායී ද එසේ ම දුගී වේවා, එසේ දුප්පත් වේවා, ආර්‍ය්‍ය උදායී තෙමේ එසේ සුවයක් නො ලබාවා” යි අවමන් කෙරෙයි, අයුණු කියයි, නුගුණ පතුරුවයි. ඒ කුමරි ද “යම්සේ මම් ලාමක වූ නැන්දණියන් කරණ කොට ගෙණ, ලාමක වූ මයිලනුවන් කරණ කොට ගෙණ, ලාමක වූ හිමියා කරණ කොට ගෙණ දුගී වෙම්ද, දුප්පත් වෙම් ද, සුවයක් නො ලබම් ද, එසේ ම ආර්‍ය්‍ය උදායී තෙමේ දුගී වේවා එසේ ම ආර්‍ය්‍ය උදායි තෙමේ දුප්පත් වේවා ඒසේ ම ආර්‍ය්‍ය උදායී තෙමේ සුවක් නො ලබාවා” යි අවමන් කෙරෙයි, අයුණු කියයි, නුගුණ පතුරුවයි (ආයුෂ්මත් උදායී තෙරුන්ගේ මෙහෙයීමෙන් පතිකුලයට ගිය) අන් ස්ත්‍රීහු ද නැන්දණියන් හෝ මයිලනුවන් හෝ සැමියන් හෝ සමග නොසතුටු වූවෝ “යම්සේ අපි පාපී වූ නැන්දණියන් පාපී වූ මයිලනුවන්, පාපී වූ සැමියන් කරණ කොට ගෙණ දුගී වූමු ද, දුප්පත් වූමු ද, සුවක් නො ලබමෝ ද, ආර්‍ය්‍ය උදායීත් එසේ ම දුගී වේවා, ආර්‍ය්‍ය උදායීත් එසේ ම දුප්පත් වේවා, ආර්‍ය්‍ය උදායීත් එසේ ම සුවක් නො ලබාවා”යි ප්‍රාර්‍ත්‍ථනා කෙරෙත්.
8. යා පන තා ඉත්‍ථියො සන‍්තුට‍්ඨා සස‍්සූහි වා සසුරෙහි වා සාමිකෙහි වා තා එවං ආයාචන‍්ති: “එවං සුඛිතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං සජ‍්ජිතො හොතු අය්‍යො උදායී, එවං සුඛමෙධතු හොතු අය්‍යො උදායී, යථා මයං සුඛිතා සජ‍්ජිතා සුඛමෙධා භද‍්දිකාහි සස‍්සූහි භද‍්දකෙහි සසුරෙහි, භද‍්දකෙහි සාමිකෙහී”ති.
8. යම් ස්ත්‍රී කෙනෙක් (උදායී තෙරහුගේ මෙහෙයීමෙන් පතිකුලයට ගියෝ) නැදිමයිලන් හා සැමියන් හා සතුටු වූවාහු ද, ඔහු “යම්සේ අපි භද්‍ර නැදිමයිලන්, භද්‍ර සැමියන් කරණ කොට ගෙණ සුවපත් වූවමෝ සැදුනමෝ සුවසේ වැඩෙමු ද, ආර්‍ය්‍ය උදායී තෙමේ එසේ ම සුව පත් වේවා, ආර්‍ය්‍ය උදායී තෙමේ එසේ ම සැදුනේ වේවා, ආර්‍ය්‍ය උදායි තෙමේ එසේ ම සුවසේ වැඩේවා” යි මෙසේ ප්‍රාර්‍ත්‍ථනා කෙරෙත්.
9. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ එකච‍්චානං ඉත්‍ථීනං ඔයාචන‍්තීනං එකච‍්චානං ඉත්‍ථීනං ආයාචන‍්තීනං. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: කථං හි නාම ආයස‍්මා උදායී සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජිස‍්සතී”ති. අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං.
9. භික්‍ෂූහු නිගා කරන්නාවූ ඇතැම් ස්ත්‍රීන්ගේ කථා ද, සුව පතන්නා වූ ඇතැම් ස්ත්‍රීන්ගේ කථා ද ඇසූහ. යම් ඒ භික්‍ෂූහු අල්පේච්ඡ ද, ඔහු “කෙසේ නම් ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ (ස්ත්‍රීපුරුෂයන් අතර) සංචරණයට පැමිණේදැ” යි අවමන් කෙරෙත්, අගුණ කියත්, නුගුණ පතුරුවත්. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙපවත් සැළ කළහ.
10. අථ ඛො භගවා එතස‍්මිං නිදානෙ එතස‍්මිං පකරණෙ භික‍්ඛුසඞ‍්ඝං සන‍්නිපාතාපෙත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං උදායිං පටිපුච‍්ඡි: “සච‍්චං කිර ත්‍වං උදායී සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජී”ති. “සච‍්චං භගවා”. විගරහි බුද‍්ධො භගවා: කථං හි නාම ත්‍වං මොඝපුරිස සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජිස‍්සසි. නෙතං මොඝපුරිස අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ‍්ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
10. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි මේ කාරණයෙහි භික්‍ෂු සඞ්ඝයා රැස් කරවා ආයුෂ්මත් උදායි අමතා, “උදායිය, තෝ ස්ත්‍රී පුරුෂයන් අතර සංචරණයට පැමිණියෙහි සැබෑදැ?”යි අසා වදාළ සේක. “සැබව භාග්‍යවතුන් වහන්සැ”යි ආයුෂ්මත් උදායී කී ය. භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ වදාරණසේක්, “හිස් පුරුෂය, තෝ කෙසේ නම් ස්ත්‍රීපුරුෂයන් අතර සංචරණයට පැමිණියෙහි ද? හිස් පුරුෂය, මෙය නොපහන් වූවන්ගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නො වේ” යි ... ගැරැහූ සේක. “මහණෙනි, මේ සිකපදය මෙසේ උදෙසවු:-
“යො පන භික්ඛු සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජෙය්‍ය ඉත්‍ථියා වා පුරිසමතිං පුරිසස්ස වා ඉත්‍ථිමතිං, ජායත්තනෙ වා ජාරත්තනෙ වා, සඞ‍්ඝාදිසෙසො”ති.
“යම් මහණෙක් භාර්‍ය්‍යාභාවයෙහි වේවයි, මිථ්‍යාචාර භාවයෙහි වේවයි, පුරුෂමතිය ස්ත්‍රියට හෝ ස්ත්‍රීමතිය පුරුෂයාහට හෝ ගෙණ එමින් සඤ්චරණභාවයට වදනේ නම් සඟවෙසෙස් වේ”.
එවඤ‍්චිදං භගවතා භික‍්ඛූනං සික‍්ඛාපදං පඤ‍්ඤත‍්තං හොති.
මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්‍ෂූන්ට මේ ශික්‍ෂාපදය පණවන ලද්දේ වෙයි.
[මූලපඤ‍්ඤත‍්ති.]
[මුල් පැණවීමයි.]
11. තෙන ඛො පන සමයෙන සම‍්බහුලා ධුත‍්තා උය්‍යානෙ පරිචාරෙන‍්තා අඤ‍්ඤතරිස‍්සා වෙසියා සන‍්තිකෙ දූතං පාහෙසුං: “ආගච‍්ඡතු උය්‍යානෙ පරිචාරෙස‍්සාමා”ති. සා එවමාහ: “අහං ඛ‍්වය්‍යා තුම‍්හෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා’ති. අහඤ‍්චම‍්හි බහුභණ‍්ඩා, බහුපරික‍්ඛාරා, බහිනගරඤ‍්ච ගන‍්තබ‍්බං, නාහං ගමිස‍්සාමී”ති. අථ ඛො සො දූතො තෙසං ධුත‍්තානං එතමත්‍ථං ආරොචෙසි, එවං වුත‍්තෙ අඤ‍්ඤතරො පුරිසො තෙ ධුත‍්තෙ එතදවොච: “කිස‍්ස තුම‍්හෙ අය්‍යා එතං වෙසිං යාචිත්‍ථ? නනු අය්‍යො උදායී වත‍්තබ‍්බො? අය්‍යො උදායී උය්‍යොජෙස‍්සතී”ති. එවං වුත‍්තෙ අඤ‍්ඤතරො උපාසකො තං පුරිසං එතදවොච: “මාය්‍යො එවං අවච, න කප‍්පති සමණානං සක්‍යපුත‍්තියානං එවරූපං කාතුං. නාය්‍යො උදායී එවං කරිස‍්සතී”ති. එවං වුත‍්තෙ, ‘කරිස‍්සති න කරිස‍්සතී’ති අබ‍්භුතං අකංසු. අථ ඛො තෙ ධුත‍්තා යෙනායස‍්මා උදායී තෙනුපසඞ‍්කමිංසු. උපසඞ‍්කමිත්‍වා ආයස‍්මන‍්තං උදායිං එතදවොචුං: “ඉධ මයං භන‍්තෙ උය්‍යානෙ පරිචාරෙන‍්තා අසුකාය නාම වෙසියා සන‍්තිකෙ දූතං පහිණිම‍්හ: “ආගච‍්ඡතු උය්‍යානෙ පරිචාරෙස‍්සාමා”ති. සා එවමාහ:” “අහං ඛ‍්වය්‍යා තුම‍්හෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා’ ති, අහඤ‍්චම‍්හි බහුභණ‍්ඩා බහුපරික‍්ඛාරා, බහිනගරඤ‍්ච ගන‍්තබ‍්බං, නාහං ගමිස‍්සාමී”ති. “සාධු භන‍්තෙ අය්‍යො තං වෙසිං උය්‍යොජෙතූ”ති.
11. එසමයෙහි බොහෝ ස්ත්‍රීධුර්‍තයෝ උයනෙහි රමණය කරන්නාහු, “එව, උයනෙහි අභිරමණය කරන්නෙමු”යි එක්තරා වෙසඟනක සමීපයට දූතයකු යැවූහ. “ආර්‍ය්‍යයෙනි, මොහු කවුරු ද, කාගේ දැ?”යි මම තොප නො හඳුනමි. මම් බොහෝ බඩු ඇතියෙම් වෙමි. බොහෝ පිරිකර ඇතියෙමි. බැහැර නුවර යා යුතු ද වෙයි. මම නො යන්නෙමි”යි ඕ කිවු ය. ඉක්බිති ඒ දූත තෙමේ ඒ ධුර්‍තයන්ට මේ කාරණය කීය. මෙසේ කී කල්හි එක්තරා පුරුෂයෙක් ඒ ධූර්‍තයන්ට “ආර්‍ය්‍යයෙනි, තෙපි කුමක් හෙයින් වෙසඟන යැද්දහු ද? ආර්‍ය්‍ය වූ උදායී තෙමේ කිය යුතු නො වේ ද? ආර්‍ය්‍ය වූ උදායී තෙමේ ඇය යවන්නේ ය”යී කීය. මෙසේ කී කල්හි එක්තරා උවසුවෙක් ඒ පුරුෂයාට “ආර්‍ය්‍ය තෙමේ මෙසේ නො කියාවා, මෙබන්දක් කරන්නට ශාක්‍යපුත්‍රීය ශ්‍රමණයන්ට නොකැප ය. ආර්‍ය්‍ය වූ උදායී තෙමේ මෙසේ වූ දැයක් නො කරන්නේ ය”යි කීය. මෙසේ කී කල්හි “හෙතෙම එය කරන්නේය යි ද? නො කරන්නේය යිදැ”යි පරදු තැබූහ. ඉක්බිති ඒ ධූර්‍තයෝ ආයුෂ්මත් උදායිහු කරා ගියාහු ය. ගොස් ආයුෂ්මත් උදායිහට “වහන්ස, අපි මේ උයනෙහි අභිරමණය කරන්නමෝ ‘එව, අභිරමණය කරන්නමු’යි අසෝ වෙසඟන වෙතට දූතයකු යැවූම්හ. ‘මොහු කවුරුද? කා අයත් දැ’යි මම තොප නොහඳුනමි. මම ද බොහෝ බඩු ඇතියෙමි. බොහෝ පිරිකර ඇතියෙමි. බැහැර නුවර යා යුතු වේ. මම නො යන්නෙමි’යි ඕ කිවු ය, වහන්ස, හිමියන් ඒ වෙසඟන යවන්නේ මැනැවි’යි ඔහු කීහ.
12. අථ ඛො ආයස‍්මා උදායී යෙන සා වෙසී තෙනුපසඞ‍්කමි. උපසඞ‍්කමිත්‍වා තං වෙසිං එතදවොච: “කිස‍්සි මෙසං න ගච‍්ඡසී”ති? “අහං ඛ‍්වය්‍ය ඉමෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස‍්ස වා’ති. අහඤ‍්චම‍්හි බහුභණ‍්ඩා බහුපරික‍්ඛාරා, බහිනගරඤ‍්ච ගන‍්තබ‍්බං. නාහං ගමිස‍්සාමී”ති. “ගච‍්ඡිමෙසං අහං ඉමෙ ජානාමී”ති. සචෙ භන‍්තෙ අය්‍යො ජානාති, අහං ගමිස‍්සාමී”ති. අථ ඛො තෙ ධුත‍්තා තං වෙසිං ආදාය උය්‍යානං අගමංසු. අථ ඛො සො උපාසකො උජ‍්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “කථං හි නාම අය්‍යො උදායී තඞ‍්ඛණිකං සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජිස‍්සතී”ති. අස‍්සොසුං ඛො භික‍්ඛූ තස‍්ස උපාසකස‍්ස උජ‍්ඣායන‍්තස‍්ස ඛීයන‍්තස‍්ස විපාචෙන‍්තස‍්ස. යෙ තෙ භික‍්ඛූ අප‍්පිච‍්ඡා තෙ උජ‍්ඣායන‍්ති ඛීයන‍්ති විපාචෙන‍්ති: “කථං හි නාම ආයස‍්මා උදායී තං ඛණිකං සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජිස‍්සතී”ති, අථ ඛො තෙ භික‍්ඛූ භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසුං -පෙ- “සච‍්චං කිර ත්‍වං උදායි තං ඛණිකං සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජි”ති? “සච‍්චං භගවා.” විගරහි බුද‍්ධො භගවා -පෙ- “කථං හි නාම ත්‍වං මොඝපුරිස තඞ‍්ඛණිකං සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජිස‍්සසි. නෙ‘තං මොඝපුරිස අප‍්පසන‍්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවං ච පන භික‍්ඛවෙ ඉමං සික‍්ඛාපදං උද‍්දිසෙය්‍යාථ:
12. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ ඒ වෙසඟන කරා පැමිණියේය. පැමිණ ඒ වෙසඟනට “කුමක් හෙයින් මොවුන් සමීපයට නො යෙහි ද”යි ඇසී ය. ආර්‍ය්‍යයන් වහන්ස, මොහු කවුරුදැ යි කාගේ දැයි මම නො හඳුනමි. මම ද බොහෝ බඩු ඇතියෙමි. බොහෝ පිරිකර ඇතියෙමි. බැහැර නුවර යා යුතු ද වෙයි. මම නො යන්නෙමි”යි ඕ කිවු ය. “මොවුන් සමීපයට යව. මම මොවුන් හඳුනමි”යි උදායි තෙර කී ය. “වහන්ස, ඉදින් ආර්‍ය්‍ය තෙමේ දනී නම් යන්නෙමි”යි ඕ කිවු ය. ඉක්බිති ඒ ධූර්‍තයෝ ඒ වෙසඟන කැඳවා ගෙණ උයනට ගියාහුය. එකල්හි උවසු තෙමේ “කෙසේ නම් ආර්‍ය්‍ය වූ උදායි තෙමේ (ස්ත්‍රී පුරුෂයන් අතර) එකෙණෙහි සංචරණයට පැමිණේ දැ යි අවමන් කෙළේය, අයුණු කී ය. නුගුණ පැතිරැවී ය. භික්‍ෂූහු අවමන් කරණ, අයුණු කියන, නුගුණ පතුරුවන ඒ උවසුහුගේ කථාව ඇසූහ. අල්පෙච්ඡ වූ ඒ භික්‍ෂූහු “කෙසේ නම් ආයුෂ්මත් උදායි තෙමේ ස්ත්‍රී පුරුෂයන් අතර එකෙණෙහි සංචරණයට පැමිණේ දැ”යි අවමන් කළහ, අයුණු කීහ, නුගුණ පැතිරැවූහ. ඉක්බිති ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කාරණය සැළ කළාහුය. ... “උදායිය, තෝ ස්ත්‍රී පුරුෂයන් අතර එකෙණෙහි සංචරණයට පැමිණියෙහි ය යනු සැබෑ ද”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අසා වදාළසේක. “සැබව, භාග්‍යවතුන් වහන්ස”යි හේ කීය. භාග්‍යවත් බුදුරජානන් වහන්සේ ගැරහූ සේක: ... “හිස් පුරුෂය, කෙසේ නම් ස්ත්‍රී පුරුෂයන් අතර එකෙණෙහි සංචරණයට පැමිණියෙහි ද, හිස් පුරුෂය, මෙය නොපහන්වුන්ගේ පැහැදීම පිණිස නො වෙයි. ... මහණෙනි, මෙසේ මේ සිකපදය උදෙසවු:
“යො පන භික්ඛු සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජෙය්‍ය ඉත්‍ථියා වා පුරිසමතිං පුරිසස්ස වා ඉත්‍ථිමතිං, ජායත්තනෙ වා ජාරත්තනෙ වා, අන‍්තමසො තඞ්ඛණිකායපි, සඞ‍්ඝාදිසෙසො”ති.
“යම් මහණෙක් භාර්‍ය්‍යාභාවයෙහි වේවයි, මිථ්‍යාචාර භාවයෙහි වේවයි, පුරුෂමතිය ස්ත්‍රියට හෝ ස්ත්‍රීමතිය පුරුෂයාහට හෝ යටතින් එමොහොත සෙව්නා කැමැති මාගමකට හෝ ගෙණ එමින් සඤ්චරණභාවයට වදනේ නම් සඟවෙසෙස් වේ.”
[දුතියපඤ‍්ඤත‍්ති.]
(දෙවන පැණවීමයි.)
13. යො පනාති යො යාදිසො -පෙ-
13. යො පන යනු යමෙක් යම්බඳු වූවෙක් ...
භික‍්ඛූ’ති -පෙ- අයං ඉමස‍්මිං අත්‍ථෙ අධිප‍්පෙතො ‘භික‍්ඛූ’ති.
භික්ඛු යනු ... මේ තෙමේ මේ අර්‍ත්‍ථයෙහි ‘භික්‍ෂු’ය යි අධිප්‍රෙත ය.
සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජෙය්‍යාති ඉත්‍ථියා වා පහිතො පුරිසස්ස සන‍්තිකෙ ගච‍්ඡති, පුරිසෙන වා පහිතො ඉත්‍ථියා සන‍්තිකෙ ගච‍්ඡති.
සංචරිත්තං සමාපජ්ජය්‍ය යනු: ස්ත්‍රිය විසින් යවන ලද්දේ පුරුෂයා සමීපයට යේ ද, පුරුෂයා විසින් යවන ලද්දේ ස්ත්‍රියගේ සමීපයට යේ ද,
ඉත්‍ථියා වා පුරිසමතින‍්ති පුරිසස්ස මතිං ඉත්‍ථියා වා ආරොචෙති.
ඉත්‍ථියා වා පුරිස මතිං යනු: පුරුෂාගේ අදහස ස්ත්‍රියට හෝ කියයි ද,
පුරිසස්ස වා ඉත්‍ථිමතින‍්ති ඉත්‍ථියා මතිං පුරිසස්ස වා ආරොචෙති.
පුරිසස්ස වා ඉත්‍ථිමතිං යනු: ස්ත්‍රියගේ අදහස පුරුෂයාට හෝ කියයි ද,
ජායත්තනෙ වා’ති ජායා භවිස‍්සසි.
ජායත්තනෙ වා යනු: බිරිඳ වන්නෙහි ය යි ...
ජාරත්තනෙ වා’ති ජාරී භවිස‍්සසි.
ජාරත්තනෙ වා යනු: සොර අඹු වන්නෙහි ය යි ...
අන‍්තමසො තං ඛණිකායපීති මුහුත්තිකා භවිස‍්සසි .
අන්තමසෝ තඞ්ඛණිකායපි යනු: එ මොහොතෙහි අඹු වන්නෙහිය යි
සඞ‍්ඝාදිසෙසොති -පෙ- තෙනපි වුච‍්චති සඞ‍්ඝාදිසෙසොති.
සඞ්ඝාදිසේසො යනු ... එයිනුදු ‘සඟවෙසෙස’යි කියනු ලැබේ.
14. දස ඉත්‍ථියො: මාතුරක්ඛිතා, පිතුරක්ඛිතා, මාතාපිතුරක්ඛිතා, භාතුරක්ඛිතා, භගිනිරක්ඛිතා, ඤාතිරක්ඛිතා, ගොත්තරක්ඛිතා, ධම්මරක්ඛිතා, සාරක්ඛා, සපරිදණ්ඩා.
14. ස්ත්‍රීහු දස දෙනෙකි; මාතුරක්ඛිතා ය, පිතුරක්ඛිතා ය, මාතාපිතුරක්ඛිතා ය, භාතුරක්ඛිතා ය, භගිනිරක්ඛිතා ය, ඤාතිරක්ඛිතා ය, ගොත්තරක්ඛිතා ය, ධම්මරක්ඛිතා ය, සාරක්ඛා ය, සපරිදණ්ඩා ය යන මොහු යි.
දස භරියායො: ධනක්කීතා, ඡන්‍දවාසිනී, භොගවාසිනී, පටවාසිනී, ඔදපත්තකිනී, ඔභටචුම‍්බටා, දාසී ච භරියා ච, කම්මකාරී ච භරියා ච, ධජාහටා, මුහුත්තිකා.
භාර්‍ය්‍යාවෝ දස දෙනෙකි: ධනක්කීතා ය, ඡන්‍දවාසිනී ය, භෝගවාසිනී ය, පටවාසිනී ය, ඔදපත්තකිනී ය, ඔභතචුම්බටා ය, දාසිභරියා ය, කම්මකාරී භරියා ය, ධජාහටා ය, මුහුත්තිකා ය, යන මොහු යි.
මාතුරක්ඛිතා නාම: මාතා රක‍්ඛති ගොපෙති ඉස‍්සරියං කරොති වසං වත‍්තෙති.
මාතුරක්ඛිතා නම්: මවු තොමෝ (යම් ස්ත්‍රියක) රකී ද, ගුප්තස්ථානයෙහි තබා රකියි ද ස්වෛර විහරණයට ඉඩ නො දෙයි ද තමා වශයෙහි පවත්වයි ද, (ඕ තොමෝ යි.)
පිතුරක්ඛිතා නාම: පිතා රක‍්ඛති ගොපෙති ඉස‍්සරියං කාරෙති වසං වත‍්තෙති.
පිතුරක්ඛිතා නම්: යම් මාගමක් පිය තෙමේ රකියි ද, ගෝපනය කෙරෙයි ද ස්වෛර විහරණයට ඉඩ නො දෙයි ද, සිය වශයෙහි පවත්වයි ද, (ඕ තොමෝ යි)
මාතාපිතුරක්ඛිතා නාම: මාතාපිතරො රක‍්ඛන‍්ති ගොපෙන‍්ති ඉස‍්සරියං කාරෙන‍්ති වසං වත‍්තෙන‍්ති.
මාතාපිතුරක්ඛිතා නම්: මවුපිය දෙදෙනා ම යම් ස්ත්‍රියක රකිත් ද, ගෝපනය කරත් ද, ස්වෛරිණී වන්නට ඉඩ නො දෙත් ද, වශයෙහි පවත්වත් ද (ඒ ස්ත්‍රී යි.)
භාතුරක්ඛිතා නාම: භාතා රක‍්ඛති ගොපෙති ඉස‍්සරියං කාරෙති වසං වත‍්තෙති.
භාතුරක්ඛිතා නම්: යම් ස්ත්‍රියක සොහොවුරු තෙමේ රකියි ද, ගෝපනය කෙරෙයි ද, ස්වෛරිණී වන්නට ඉඩ නො දෙයි ද, වශයෙහි පවත්වයි ද, (ඕ තොමෝ යි.)
භගිනිරක්ඛිතා නාම: භගිනී රක‍්ඛති ගොපෙති ඉස‍්සරියං කරොති වසං වත‍්තෙති.
භගිනිරක්ඛිතා නම්: යම් මාගමක බිහිනි තොමෝ රකියි ද, ගෝපනය කෙරෙයි ද, ස්වෛරිණී වන්නට ඉඩ නො දෙයි ද, වශයෙහි පවත්වයි ද, (ඕ තොමෝය.)
ඤාතිරක්ඛිතා නාම: ඤාතකා රක‍්ඛන‍්ති ගොපෙන‍්ති ඉස‍්සරියං කාරෙන‍්ති වසං වත‍්තෙන‍්ති.
ඤාතිරක්ඛිතා නම්: යම් ස්ත්‍රියක නෑයෝ රකිත් ද, ගෝපනය කෙරෙත් ද, ස්වෛරිණී වන්නට ඉඩ නො දෙත් ද, වශයෙහි පවත්වත් ද, (ඕ තොමෝ යි.)
ගොත්තරක්ඛිතා නාම: සගොත‍්තා රක‍්ඛන‍්ති ගොපෙන‍්ති ඉස‍්සරියං කාරෙන‍්ති වසං වත‍්තෙන‍්ති.
ගොත්තරක්ඛිතා නම්: යම් මාගමක සමානගෝත්‍රඇතියෝ රකිත් ද, ගෝපනය කෙරෙත් ද, ස්වෛරිණීවන්නට ඉඩ නො දෙත් ද, වශයෙහි පවත්වත් ද, (ඕ තොමෝ යි.)
ධම්මරක්ඛිතා නාම: සහධම‍්මිකා රක‍්ඛන‍්ති ගොපෙන‍්ති ඉස‍්සරියං කාරෙන‍්ති වසං වත‍්තෙන‍්ති.
ධම්මරක්ඛිතා නම්: යම් මාගමක සහදැමියෝ රකිත් ද, ගෝපනය කෙරෙත් ද, ස්වෛරිණීවන්නට ඉඩ නො දෙත් ද, වශයෙහි පවත්වත් ද, (ඕ තොමෝ යි.)
සාරක්ඛා නාම: ගබ‍්භෙපි පරිග‍්ගහිතා හොති ‘මය‍්හං එසා’ති. අන‍්තමසො මාලාගුණපරික‍්ඛිත‍්තාපි.
සාරක්ඛා නම්: යම් මාගමක ගැබෙහි දී ම ‘මෝ මට අයත්වන්නී ය’යි වෙන් කොට ගන්නා ලද්දියක් වෙයි ද, යටත් පිරිසෙයින් මල්දමකින් පිරිකෙවු කරණ ලද්දී වෙයි ද, (ඕ තොමෝ යි.)
සපරිදණ්ඩා නාම: කෙහිචි දණ‍්ඩො ඨපිතො හොති ‘යො ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං ගච‍්ඡති එත‍්තකො දණ‍්ඩො’ති.
සපරිදණ්ඩා නම්: කිසිවකු විසින් “යමෙක් මෙනම් ස්ත්‍රිය කරා යේ නම් මෙ පමණ දඩ ය”යි යම් මාගමක ඇරැබ දඩ තබන ලද්දේ වෙයි ද (ඕ තොමෝ යි.)
ධනක්කීතා නාම: ධනෙන කිණිත්‍වා වාසෙති.
ධනක්කීතා නම්: ධනයෙන් පෙරළා ගෙණ වාසය කරවයි ද (ඕ තොමෝ යි)
ඡන්‍දවාසිනී නාම: පියො පියං වාසෙති.
ඡන්‍දවාසිනී නම්: ප්‍රියයෙක් යම් ප්‍රියාවක වාසය කරවයි ද (ඕ තොමෝ යි.)
භොගවාසිනී නාම: භොගං දත්‍වා වාසෙති.
භෝගවාසිනී නම්: යම් මාගමක භොග දී වාසය කරවයි ද (ඕ තොමෝ යි.)
පටවාසිනී නාම: පටං දත්‍වා වාසෙති.
පටවාසිනී නම්: යම් මාගමක පිළි දී වාසය කරවයි ද (ඕ තොමෝ යි.)
ඔදපත්තකිනී නාම: උදකපත‍්තං ආමසිත්‍වා වාසෙති.
ඔදපත්තකිනී නම්: යම් මාගමක දිය බඳුනක අත එව (ඒ හා සමව) වාසය කරවයි ද (ඕ තොමෝ යි.)
ඔභතචුම්බටා නාම: චුම‍්බටං ඔරොපෙත්‍වා වාසෙති.
ඔහතචුම්බටා නම්: යම් මාගමක සුඹුළුව පහකොට තමා වෙත වාසය කරවයි ද (ඕ තොමෝ යි.)
දාසී නාම: දාසී චෙව හොති භරියා ච.
දාසී නම්: යමක් දැස්ස වූවා බිරිය ද වෙයි.
කම්මකාරී නාම: කම්මකාරී චෙව හොති භරියා ච.
කම්මකාරී නම්: යම් මාගමක් මිඩියක් වූවා බිරිය වෙයි ද (ඕ තොමෝ යි.)
ධජාහටා නාම: කරමරානීතා වුච‍්චති.
ධජාහටා නම්: බලාත්කාරයෙන් ගෙණෙන ලද්දී කියනු ලැබේ.
මුහුත්තිකා නාම: තඞ‍්ඛණිකා වුච‍්චති.
මුහුත්තිකා නම්: එකෙණෙහි කැඳවා ගන්නා ලද ස්ත්‍රිය කියනු ලැබේ.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නික්‍ෂේපපදයෝ යි.
1. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාතිං: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
1. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි: “වහන්ස, යනු මැනව. මෙ නම් ඇති මාතුරක්ඛිතාවට මෙ නම් ඇත්තහුට මිලදී ගත් බිරිඳ වෙවයි කියව” යි පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
2. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- මාතාපිතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- භාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- භගිනිරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- ඤාතිරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- ගොත‍්තරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- ධම‍්මරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- සාරක‍්ඛං බ්‍රූහි -පෙ- සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි -පෙ- හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
2. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙ නම් ඇති පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියනු මැනව මාතාපිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියනු මැනව” යි මහණකු යවයි ද, භාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව ... භගිනිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව ... ඤාතිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව ... ගොත්තරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව ... ධම්මරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව ... සාරක්ඛ ස්ත්‍රියට කියව ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට කියව ... ‘මෙ නම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යාව වෙව’ යි කියව ... පිළිගණියි ද විමසයි ද පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
3. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි “හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
3. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙ නම් මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව: ‘මෙ නම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි මහණකු යවයි ද, හෙතෙම එය පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස් ඇවැත් වේ.
4. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භගිනිරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතං ච ඤාතිරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච ගොත‍්තරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච ධම‍්මරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච සාරක‍්ඛඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
4. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙ නම් මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද භාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද භගිනිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ඤාතිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ගොත්තරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ධම්මරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, සාරක්ඛ ස්ත්‍රියට ද, ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද කියව: “මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි, විමසයි, පිළිතුරු ගෙණ එයි, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං.
ඛණ්ඩචක්‍රය යි.
5. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
5. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙ නම් පිතුරක්ඛිත මාතුපිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රීන්ට “මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි.කියනු මැනව. පිළිගණියි, විමසයි, පිළිතුරු ගෙණ එයි, සඟවෙසෙස් ඇවැත් වේ.
6. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භගිනිරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච ඤාතිරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච ගොත‍්තරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච ධම‍්මරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච සාරක‍්ඛඤ‍්ච -පෙ- පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච බ්‍රූහි: “හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
6. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද භාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද භගිනිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ඤාතිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ගොත්තරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ධම්මරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද සාරක්ඛ ස්ත්‍රියට ද ... පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව: “මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි, විමසයි, පිළිතුරු ගෙණ එයි, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
7. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති:- “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
7. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව. “මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි, විමසයි, පිළිතුරු ගෙණ එයි, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
බද‍්ධචක‍්කං.
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සඞ‍්ඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්තය.
8. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
8. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. “මෙ නම් ඇති සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව. “මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව යි” පිළිගණියි, විමසයි, පිළිතුරු ගෙණ එයි, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
9. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච භාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච භගිනිරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච ඤාතිරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච ගොත‍්තරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච ධම‍්මරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච සාරක‍්ඛඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
9. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇති සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද මාතාපිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද භාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද භගිනිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද ඤාතිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද ගොත්තරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද ධම්මරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද සාරක්ඛ ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව: “මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි, විමසයි, පිළිතුරු ගෙණ එයි, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
එකමූලකය නිමි.
10. එවං දුමූලකම‍්පි තිමූලකම‍්පි චතුමූලකම‍්පි පඤ‍්චමූලකම‍්පි ඡමූලකම‍්පි සත‍්තමූලකම‍්පි අට‍්ඨමූලකම‍්පි නවමූලකම‍්පි කාතබ‍්බං.
10. දුමූලකය ද තිමූලකය ද චතුමූලකය ද පඤ්චමූලකය ද ඡමූලකය ද සත්තමූලකය ද අට්ඨමූලකය ද නවමූලකය ද මෙසේ කටයුතුයි.
ඉදං දසමූලකං:
මේ දසමූලකය යි:
11. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භගිනිරක‍්ඛිතඤ‍්ච ඤාතිරක‍්ඛිතඤ‍්ච ගොත‍්තරක‍්ඛිතඤ‍්ච ධම‍්මරක‍්ඛිතඤ‍්ච සාරක‍්ඛඤ‍්ච සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
11. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇති මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, මාතාපිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, භාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, භගිනිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ඤාතිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ගොත්තරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, ධම්මරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, සාරක්ඛ ස්ත්‍රියට ද, සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි. විමසයි. පිළිතුරු ගෙණ එයි. සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
ධනක‍්කීතාචක‍්කං නිට‍්ඨිතං.
ධනක්කීතචක්‍රය නිමි.
12. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී -පෙ- භොගවාසිනී -පෙ- පටවාසිනී -පෙ- ඔදපත්තකිනී -පෙ- ඔභතචුම්බටා -පෙ- දාසී ච භරියා ච -පෙ- කම්මකාරී ච භරියා ච -පෙ- ධජාහටා -පෙ- මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති. ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
12. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී භාර්‍ය්‍යා වව’යි ... භෝගවාසිනී ... පටවාසිනී ... ඔදපත්තකිනී ... ඔහට චුම්බටා ... දස්සක් ද, භාර්‍ය්‍යාවක් ද, මිඩියක් ද, භාර්‍ය්‍යාවක් ද, ධජාහටා ... මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි. විමසයි. පිළිතුරු ගෙණ එයි. සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
13. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- මාතාපිතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- භාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- භගිනිරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- ඤාතිරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- ගොත‍්තරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- ධම‍්මරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි -පෙ- සාරක‍්ඛං බ්‍රූහි -පෙ- සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
13. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව. ... මාතාපිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව. ... භාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව. භගිනිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව, ... ඤාතිරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව. ... ගොත්තරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව. ... ධම්මරක්ඛිත ස්ත්‍රියට කියව. ... සාරක්ඛ ස්ත්‍රියට කියව. ... සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි. විමසයි. පිළිතුරු ගෙණ එයි, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නිඃක්‍ෂේපපදයෝ යි.
14. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
14. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා, වව” යි පිළිගණියි. විමසයි. පිළිතුරු ගෙණ එයි. සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
15. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
15. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, මාතාපිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වව” යි පිළිගණියි. විමසයි. පිළිතුරු ගෙණ එයි. සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං නිට‍්ඨිතං
ඛණ්ඩචක්‍රය නිමි.
16. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: “හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
16. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද, මාතාපිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණියි. විමසයි. පිළිතුරු ගෙණ එයි. සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
17. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච බ්‍රූහි: “හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
17. පුරුෂයෙක් මහණකු යවයි. “වහන්ස ... යනු මැනව. මෙනම් පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද භාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද ... පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද, කියව. මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වව” යි. පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
18. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති, “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
18. “වහන්ස යනු මැනව. මෙනම් තැනැත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වව”යී මෙනම් පිතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද මාතුරක්ඛිත ස්ත්‍රියට ද කියන්නැ” යි පුරුෂයෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
බද‍්ධචක‍්කං.
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සඞ‍්ඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්ත යි.
19. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති . පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
19. “වහන්ස යනු මැනව. මෙනම් තැනැත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි මෙනම් සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද මාතෘරක්‍ෂිත ස්ත්‍රියට ද කියන්නැ” යි පුරුෂයෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
20. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච -පෙ- සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච සාරක‍්ඛඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති, වීමංසති පච‍්චාහරති ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
20. “වහන්ස, යනු මැනව. “මෙනම් සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද පිතෘරක්‍ෂිත ස්ත්‍රියට ද ... මෙනම් සපරිදණ්ඩ ස්ත්‍රියට ද සාරක්‍ෂක ස්ත්‍රියට ද, ‘මෙනම් තැනැත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වන්නැ’ යි කියනු මැනැවැ” යි පුරුෂයෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
එකමූලකය නිමියේ ය.
21. එවං දුමූලකම‍්පි, තිමූලකම‍්පි, චතුමූලකම‍්පි, පඤ‍්චමූලකම‍්පි, ඡමූලකම‍්පි, සත‍්තමූලකම‍්පි, අට‍්ඨමූලකම‍්පි, නවමූලකම‍්පි කාතබ‍්බං.
21. ද්විමූලකය ද, ත්‍රිමූලකය ද, චතුර්මූලකය ද, පඤ්චමූලකය ද, ෂණ්මූලකය ද, සප්තමූලකය ද, අෂ්ටමූලකය ද, නවමූලකය ද මෙසේ කටයුතු යි.
ඉදං දසමූලකං
මේ දසමූලකය යි:
22. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භගිනිරක‍්ඛිතඤ‍්ච ඤාතිරක‍්ඛිතඤ‍්ච ගොත‍්තරක‍්ඛිතඤ‍්ච ධම‍්මරක‍්ඛිතඤ‍්ච සාරක‍්ඛඤ‍්ච සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච බ්‍රූහි: හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
22. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට ද, පිතෘරක්‍ෂිතාවට ද, මාතෘරක්‍ෂිතාවට ද, භ්‍රාතෘරක්‍ෂිතාවට ද, භගිනිරක්‍ෂිතාවට ද, ඥාතිරක්‍ෂිතාවට ද, ගෝත්‍රරක්‍ෂිතාවට ද, ධර්‍මරක්‍ෂිතාවට ද, සාරක්‍ෂාවට ද, සපරිදණ්ඩාවට ද, “මෙනම් තැනැත්තහුට මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වන්නැ යි” කියව” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
මුහුත‍්තිකාචක‍්කං නිට‍්ඨිතං.
මුහුර්තිකාචක්‍රය නිමියේ ය.
23. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
23. “වහන්ස, යනු මැනව. “මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත (ධනයෙන් පෙරළාගත්) භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි මෙනම් මාතුරක්ඛිතාවට කියනු මැනව” යි කියා මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, මහණ තෙමේ එය පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස් වන්නේ ය.
24. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී -පෙ- භොගවාසිනී, පටවාසිනී, ඔදපත්තකිනී, ඔභටචුම‍්බටා, දාසී ච භරියා ච, කම්මකාරී ච භරියා ච, ධජාහටා, මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
24. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් තැනැත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී (සිය කැමැත්තෙන් වසන) භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි මව විසින් රක්නා ලද මෙනම් ස්ත්‍රියට කියනු මැනවැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද ... භොග නිසා වසන බිරියක් වන්නැ” යි ... පටවාසිනී (වස්ත්‍ර නිසා වසනා භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ඔදපත්තකිනී (දිය බඳුනක දෙදෙනාගේ ම අත් බහවා මේ දිය මෙන් නො වෙන්ව වසවු”ය යි කියා පාවාදෙනු ලබන) භාර්‍ය්‍යාවක් වන්නැ” යි ... ඕහටචුම්බටා (හිසින් සුඹුළ බහවා සිය ගෙහි වස්වනු ලබන) භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... දාසීත් භාර්‍ය්‍යාත් වන්නැ” යි ... කර්‍මකාරිණීත් (ගෙහි බැළමෙහෙවර කරණ තැනැත්තීත්) භාර්‍ය්‍යාත් වන්නැ” යි ... ධජාහට (එස වූ ධජ ඇති යුදසෙන් හා ගොස් පිටරටින් පැහැර ගෙණ ආ) භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ඒ මොහොතට පමණක් භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි මව විසින් රක්නාලද මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව”යි කියා මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, ඒ මහණ පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නිඃක්‍ෂේපපද යි.
25. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති; ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
25. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් තැනැත්තහුට ධනක්‍රීත වූ ද ඡන්‍දවාසිනී වූ ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි මව විසින් රක්නා ලද මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
26. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච පටවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච ඔදපත්තකිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච ඔභටචුම‍්බටා ච -පෙ- ධනක්කීතා ච දාසී ච භරියා ච -පෙ- ධනක්කීතා ච කම්මකාරී ච භරියා ච -පෙ- ධනක්කීතා ච ධජාහටා ච -පෙ- ධනක්කීතා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
26. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද භෝගවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ධනක්‍රීත ද පටවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ධනක්‍රීත ද ඔදපත්තකිනී ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ධනක්‍රීත ද ඕහටචුම්බට ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ධනක්‍රීත ද දාසී ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ධනක්‍රීත ද ධජාහට ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ධනක්‍රීත ද මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට කියනු මැනව” යි කියා මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, ඒ මහණ ඒ පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං.
ඛණ්ඩ චක්‍රය යි.
27. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච මුහුත්තිකා ච, ඡන්‍දවාසිනී ච ධනක‍්කීතාචා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
27. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ඡන්‍දවාසිනී ද මුහුත්තිකාද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි ... ඡන්‍දවාසිනී ද ධනක්‍රීතා ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි කියා මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, ඒ මහණ තෙමේ පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
බද‍්ධචක‍්කං
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සඞ‍්ඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්ත යි.
28. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා මුහුත්තිකා ච ධනක්කීතා ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ඡන්‍දවාසිනී ච, -පෙ- මුහුත්තිකා ච ධජාහටාචා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
28. “වහන්ස, මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකාද, ධනක්‍රීතද ... මුහුත්තිකා ද ඡන්‍දවාසිනී ද ... මුහුත්තිකා ද ධජාභට ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි කියා ‘මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, ඒ මහණ තෙමේ පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
ඒකමූලකය නිමියේ ය.
එවං දුමූලකම‍්පි යාව නවමූලකං කාතබ‍්බං.
ද්විමූලකය ද මෙසේ යි. නවමූලකය තෙක් මෙසේ ම කටයුතු යි.
දසමූලකං:
දසමූලකය:
29. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච පටවාසිනී ච ඔදපත්තකිනී ච ඔභටචුම‍්බටා ච දාසී ච භරියා ච කම්මකාරී ච භරියා ච ධජාහටා ච මුහුත්තිකා චා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
29. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද ඡන්‍දවාසිනී ද භෝගවාසිනී ද පටවාසිනී ද ඔදපත්තකිනී ද ඕහටචුම්බට ද දාසීභාර්‍ය්‍යා ද කර්‍මකාරිණී භාර්‍ය්‍යා ද ධජාහටා ද මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි මව විසින් රක්නා ලද මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස් ඇවැත් වන්නේ ය.
මාතුරක‍්ඛිතාචක‍්කං නිට‍්ඨිතං.
මාතුරක්ඛිතචක්‍රය නිමියේ ය.
30. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං පිතුරක‍්ඛිතං -පෙ- මාතාපිතුරක‍්ඛිතං -පෙ- භාතුරක‍්ඛිතං -පෙ- භගිනිරක‍්ඛිතං -පෙ- ඤාතිරක‍්ඛිතං -පෙ- ගොත‍්තරක‍්ඛිතං -පෙ- ධම‍්මරක‍්ඛිතං -පෙ- සාරක‍්ඛං -පෙ- සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
30. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත භාර්‍ය්‍යා වන්නැ” යි මෙනම් ඇති පිතෘරක්‍ෂිතාවට ... මෙනම් මාතාපිතෘරක්‍ෂිතාවට ... මෙනම් භ්‍රාතෘරක්‍ෂිතාවට ... මෙනම් භගිනිරක්‍ෂිතාවට ... මෙනම් ඤාතිරක්‍ෂිතාවට ... මෙනම් ගෝත්‍රරක්‍ෂිතාවට ... මෙනම් ධර්‍මරක්‍ෂිතාවට ... මෙනම් සාරක්‍ෂාවට ... මෙනම් සපරිදණ්ඩාවට ... කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, හේ පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
31. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී -පෙ- භොගවාසිනී -පෙ- පටවාසිනී -පෙ- ඔදපත්තකිනී -පෙ- ඔභටචුම‍්බටා -පෙ- දාසී ච භරියා ච -පෙ- කම්මකාරී ච භරියා ච -පෙ- ධජාහටා -පෙ- මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
31. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ... ඡන්‍දවාසිනී ... භෝගවාසිනී ... පටවාසිනී ... ඔදපත්තකිනී ... ඕහටචුම්බට ... දාසී භාර්‍ය්‍යාත් වූ ... කර්‍මකාරිණී භාර්‍ය්‍යාත් වූ ... ධජාහට ... මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වව” යි කියනු මැනැවැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, ඒ මහණ තෙමේ එය පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නිඃක්‍ෂේප පදයෝ යි.
32. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
32. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද ඡන්‍දවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වව” යි මෙනම් සපරිදණ්ඩාවට කියනු මැනවැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද මහණ තෙමේ ඒ පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
33. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
33. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද භෝගවාසිනී ද ධනක්‍රීත ද මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වව” යි මෙනම් සපරිදණ්ඩාවට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං.
ඛණ්ඩචක්‍රය යි.
34. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච මුහුත්තිකා ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච ධනක්කීතා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
34. “වහන්ස, යන්න. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනීත් භාර්‍ය්‍යා වව” යි ... ඡන්‍දවාසිනීත් මුහුත්තිකාත් ... ඡන්‍දවාසිනීත් ධනක්කිතාත් භාර්‍ය්‍යා වව” යි. මෙනම් සපරිදණ්ඩාවට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
බද‍්ධචක‍්කං
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සංඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්ත යි.
35. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා මුහුත්තිකා ච ධනක්කීතා ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ඡන්‍දවාසිනී ච, -පෙ- මුහුත්තිකා ච ධජාහටා චා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
35. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකාත් ධනක්‍රීතාත් භාර්‍ය්‍යා වව” යි ... මුහුත්තිකාත් ඡන්‍දවාසිනීත් ... මුහුත්තිකාත් ධජාහටාත් භාර්‍ය්‍යා වව”යි මෙනම් සපරිදණ්ඩාවට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
එකමූලකය නිමියේ ය.
දුමූලකම‍්පි යාව නවමූලකං එවමෙව කාතබ‍්බං.
ද්විමූලකය ද නවමූලකය තෙක් මෙසේ ම කටයුතු යි.
ඉදං දසමූලකං.
මේ දසමූලකය යි:
36. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං සපරිදණ‍්ඩං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච පටවාසිනී ච ඔදපත්තකිනී ච ඔභටචුම‍්බටා ච දාසී ච භරියා ච කම්මකාරී ච භරියා ච ධජාහටා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
36. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද ඡන්‍දවාසිනී ද භෙගවාසිනී ද පටවාසිනී ද ඔදපත්තකිනී ද ඕහටචුම්බට ද, දාසිභාර්‍ය්‍යා ද, කර්‍මකාරිණී භාර්‍ය්‍යා ද, ධජාහට ද මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වව”යි මෙනම් සපරිදණ්ඩාවට කියන්නැ” යි කියා මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
සපරිදණ‍්ඩාචක‍්කං නිට‍්ඨිතං.
සපරිදණ්ඩාචක්‍රය නිමියේ ය.
37. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතං බ්‍රූහි: “හොහි කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
37. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත භාර්‍ය්‍යා වව” යි. මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
38. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: “හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී චා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
38. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද ඡන්‍දවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වව” යි. මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් පිතෘරක්‍ෂිතාවට ද කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
39. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච බ්‍රූහි: “හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
39. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද ඡන්‍දවාසිනී ද භෝගවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වව” යි, මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් පිතෘරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් මාතාපිතෘරක්‍ෂිතාවට ද කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
එවං උභතො වඩ‍්ඪමානං කාතබ‍්බං.
මෙසේ දෙපසින් වැඩෙන්නක් කළයුතු යි.
40. පුරිසො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං මාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච පිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච මාතාපිතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භාතුරක‍්ඛිතඤ‍්ච භගිනිරක‍්ඛිතඤ‍්ච ඤාතිරක‍්ඛිතඤ‍්ච ගොත‍්තරක‍්ඛිතඤ‍්ච ධම‍්මරක‍්ඛිතඤ‍්ච සාරක‍්ඛඤ‍්ච සපරිදණ‍්ඩඤ‍්ච බ්‍රූහි: “හොථ කිර ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියායො ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච පටවාසිනී ච ඔදපත්තකිනී ච ඔභටචුම‍්බටා ච දාසී ච භරියා ච කම්මකාරී ච භරියා ච ධජාහටා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
40. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද ඡන්‍දවාසිනී ද භෝගවාසිනී ද පටවාසිනී ද ඔදපත්තකිනී ද ඕහටචුම්බටා ද දාසී භාර්‍ය්‍යා ද කම්මකාරිණී භාර්‍ය්‍යා ද ධජාහටා ද මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වව”යි මෙනම් මාතෘරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් පිතෘරක්‍ෂිතාවට ද ... මෙනම් මාතාපිතෘරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් භ්‍රාතෘරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් භගිනිරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් ඥාතිරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් ගෝත්‍රරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් ධර්‍මරක්‍ෂිතාවට ද මෙනම් සාරක්‍ෂාවට ද මෙනම් සපරිදණ්ඩාවට ද කියන්නැ” යි මිනිසෙක් මහණකු යවා ද පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
උභතොවඩ‍්ඪකං නිට‍්ඨිතං.
දෙපසින් වැඩීම නිමියේ ය.
41. පුරිසස්ස මාතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- පුරිසස්ස පිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- පුරිසස්ස මාතාපිතරො භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ- පුරිසස්ස භාතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- පුරිසස්ස භගිනී භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- පුරිසස්ස ඤාතකා භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ- පුරිසස්ස ගොත‍්තා භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ- පුරිසස්ස සහධම‍්මිකා භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ-
41. පුරුෂයක්හුගේ මව මහණකු යවා ද, ... පුරුෂයක්හුගේ පියා මහණකු යවා ද, ... පුරුෂයක්හුගේ මාපියෝ මහණකු යවද්ද, ... පුරුෂයක්හුගේ බෑයා මහණකු යවා ද, ... පුරුෂයක්හුගේ බීහිනි මහණකු යවා ද, ... පුරුෂයක්හුගේ නෑයෝ මහණකු යවද්ද, ... පුරුෂයක්හුගේ ගෝත්‍රයෝ මහණකු යවද්ද, ... පුරුෂයක්හුගේ සහදැහැමියෝ මහණකු යවද්ද, ...
පුරිසස්ස පෙය්‍යාලො විත්‍ථාරෙතබ‍්බො.
පුරුෂයා පිළිබඳ පෙය්‍යාලය විස්තර කටයුතු යි.
උභතො වඩ‍්ඪකං යථා පුරිමනයො තථෙව විත්‍ථාරෙතබ‍්බං.
පළමුනය සෙයින් දෙපසින් වැඩීම විස්තර කටයුතු යි.
42. මාතුරක‍්ඛිතාය මාතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
42. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීතභාර්‍ය්‍යා වේවා” යි මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ”යි මාතෘරක්‍ෂිතාවකගේ මවක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
43. මාතුරක‍්ඛිතාය මාතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී -පෙ- භොගවාසිනී -පෙ- පටවාසිනී -පෙ- ඔදපත්තකිනී -පෙ- ඔභටචුම‍්බටා .... දාසී ච භරියා ච -පෙ- කම්මකාරී ච භරියා ච -පෙ- ධජාහටා -පෙ- මුහුත්තිකා”ති, පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
43. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි ... භෝගවාසිනී ... පටවාසිනී ... ඔදපත්තකිනී ... ඕහටචුම්බටා ... දාසී භාර්‍ය්‍යා ... කර්‍මකාරිණීභාර්‍ය්‍යා ... ධජාහටභාර්‍ය්‍යා ... මුහුත්තිකාභාර්‍ය්‍යා වේවා”යි මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ’යි මාතෘරක්‍ෂිතාවකගේ මවක් මහණකු යවා ද, මහණ ඒ පිළිගණී ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නිඃක්‍ෂේපපදයෝ යි.
44. මාතුරක‍්ඛිතාය මාතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච’ -පෙ- ධනක්කීතා ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
44. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත ද ඡන්‍දවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වේවා” යි ... ධනක්‍රීත ද භෝගවාසිනී ද ... ධනක්‍රීත ද මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වේවා” යි මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ” යි කියා මාතෘරක්‍ෂිතාවකගේ මවක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, ඉවසා ද පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං.
ඛණ්ඩචක්‍රය යි.
45. මාතුරක‍්ඛිතාය මාතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච මුහුත්තිකා ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච ධනක්කීතා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
45. “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ද භෝගවාසිනී ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද මුහුත්තිකා ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද ධනක්කීතා ද භාර්‍ය්‍යා වේවා” යි මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ” යි මාතෘරක්‍ෂිතාවකගේ මවක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
බද‍්ධචක‍්කං
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සඞ‍්ඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්ත යි.
46. මාතුරක‍්ඛිතාය මාතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා මුහුත්තිකා ච ධනක්කීතා ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ඡන්‍දවාසිනී ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ධජාහටා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
46. “වහන්ස, යනු මැනව, ‘මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා ද ධනක්‍රීත ද භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි ... මුහුත්තිකා ද ඡන්‍දවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි ... මුහුත්තිකා ද ධජාහටා ද භාර්‍ය්‍යා වේවා” යි මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ” යි මාතෘරක්‍ෂිතාවකගේ මවක් මහණකු යවා ද, මහණ එය පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
එකමූලකය නිමියේ ය.
එවං දුමූලකම‍්පි යාව නවමූලකං කාතබ‍්බං.
මෙසේ ද්විමූලකය ද, නවමූලකය තෙක් කටයුතු යි.
ඉදං දසමූලකං:
මේ දසමූලකය යි:
47. මාතුරක‍්ඛිතාය මාතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච පටවාසිනී ච ඔදපත්තකිනී ච ඔභටචුම‍්බටා ච දාසී ච භරියා ච කම්මකාරී ච භරියා ච ධජාහටා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
47. “වහන්ස, යනු මැන. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්‍රීත භාර්‍ය්‍යා ද ඡන්‍දවාසිනී භාර්‍ය්‍යා ද භෝගවාසිනී භාර්‍ය්‍යා ද පටවාසිනී භාර්‍ය්‍යා ද ඔදපත්තකිනී භාර්‍ය්‍යා ද ඕහටචුම්බටා භාර්‍ය්‍යා ද දාසී භාර්‍ය්‍යා ද කර්‍මකාරිණී භාර්‍ය්‍යා ද ධජාහටා භාර්‍ය්‍යා ද මුහුත්තිකාභාර්‍ය්‍යා ද වව”යි මෙනම් ඇත්තියට කියන්නැ” යි කියා මාතෘරක්‍ෂිතාවකගේ මවක් මහණකු යවා ද, පිළිගණී ද, විමසා ද පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද සඟවෙසෙස්ඇවැත් වන්නේ ය.
මාතුචක‍්කං නිට‍්ඨිතං.
මාතෘචක්‍රය නිමියේ ය.
48. පිතුරක‍්ඛිතාය පිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- මාතාපිතුරක‍්ඛිතාය මාතාපිතරො භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ- භාතුරක‍්ඛිතාය භාතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- භගිනිරක‍්ඛිතාය භගිනී භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- ඤාතිරක‍්ඛිතාය ඤාතකා භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ- ගොත‍්තරක‍්ඛිතාය ගොත‍්තා භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ- ධම‍්මරක‍්ඛිතාය සහධම‍්මිකා භික‍්ඛුං පහිණන‍්ති -පෙ- සාරක‍්ඛාය යෙනපරිග‍්ගහිතා හොති සො භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- සපරිදණ‍්ඩාය යෙන දණ‍්ඩො ඨපිතො හොති සො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස, සපරිදණ‍්ඩාය යෙන දණ‍්ඩො ඨපිතො හොති සො භික‍්ඛුං පහිණාති, “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී -පෙ- භොගවාසිනී -පෙ- පටවාසිනී -පෙ- ඔදපත්තකිනී -පෙ- ඔභටචුම‍්බටා, දාසී ච භරියා ච -පෙ- කම්මකාරී ච භරියා ච -පෙ- ධජාහටා -පෙ- මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
48. පිතුරක්ඛිතාවගේ පියා මහණකු මෙහෙයයි. ... මාතාපිතුරක්ඛිතාවගේ මවුපියෝ මහණකු මෙහෙයත් ... භාතුරක්ඛිතාවගේ සොහොයුරා මහණකු මෙහෙයයි. ... භගිනිරක්ඛිතාවගේ බුහුනනිය මහණකු මෙහෙයයි. ... ඤාතිරක්ඛිතාවගේ නෑයෝ මහණකු මෙහෙයත්. ... ගොත්තරක්ඛිතාවගේ ගෝත්‍රිකයෝ මහණකු මෙහෙයත්. ... ධම්මරක්ඛිතාවගේ සහධාර්මිකයෝ මහණකු මෙහෙයත්. ... සාරක්ඛාව පිළිබඳ යමකු විසින් පරිගෘහිත වේ ද හෙතෙමේ මහණකු මෙහෙයයි. ... සපරිදණ්ඩාව පිළිබඳ යමකු විසින් දඩ තබන ලද්දේ වේ ද හෙතෙමේ මහණකු මෙහෙයයි. ‘වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ. සපරිදණ්ඩාව පිළිබඳ යමකු විසින් දඩ තබන ලද්දේ වේ ද හෙතෙමේ මහණකු මෙහෙයයි. ‘වහන්ස, යනු මැනව මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ... භෝගවාසිනී ... පටවාසිනී ... ඔදපත්තකිනී ... ඕහටචුම්බටා ... දාසීභරියා ... කම්මකාරී භරියා ... ධජාහටා ... මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි මහණ මෙහෙයා ද, හේ පිළිගණී ද, විමසයි ද පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නිඃක්‍ෂේපපදයෝ යි.
49. සපරිදණ‍්ඩාය යෙන දණ‍්ඩො ඨපිතො හොති සො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
49. සපරිදණ්ඩාව පිළිබඳ ව යමකු විසින් දඩ තබන ලද්දේ වේ ද හෙ තෙමේ මහණකු මෙහෙය යි. “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ද භෝගවාසිනී ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද මුහුත්තිකා ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද ධනක්කීතා ද භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි මහණකු මෙහෙයා ද, හේ පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං.
ඛණ්ඩචක්‍රය යි.
50. සපරිදණ‍්ඩාය යෙන දණ‍්ඩො ඨපිතො හොති සො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච මුහුත්තිකා ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච ධනක්කීතා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
50. සපරිදණ්ඩාව පිළිබඳ යමකු විසින් දඩ තබන ලද්දේ වේ ද හෙතෙමේ “වහන්ස, යනු මැනව, මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව, මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ද භෝගවාසිනී ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද, මුහුත්තිකා ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද, ධනක්කීතා ද භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව”යි මහණකු මෙහෙයා ද, හේ මහණ පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
බද‍්ධචක‍්කං
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සංඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්ත යි.
51. සපරිදණ‍්ඩාය යෙන දණ‍්ඩො ඨපිතො හොති සො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා මුහුත්තිකා ච ධනක්කීතා ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ඡන්‍දවාසිනී ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ධජාහටා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
51. සපරිදණ්ඩාව පිළිබඳ ව යමකු විසින් දඩ තබන ලද්දේ වේ ද හෙතෙමේ “වහන්ස, යනු මැනව, මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා ද, ධනක්කීතා ද ... මුහුත්තිකා ද, ඡන්‍දවාසිනී ද ... මුහුත්තිකා ද ධජාහටා ද භාර්‍ය්‍යා වේවා”යි මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව’ යි මහණකු මෙහෙයා ද ඒ මහණ එය පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ ඒ ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
එකමූලකය නිමි.
දුමූලකම‍්පි තිමූලකම‍්පි යාව නවමූලකං එවමෙව කාතබ‍්බං.
දුමූලකය ද, තිමූලකය ද, නවමූලකය තෙක් මෙසේ ම කටයුතු යි.
ඉදං දසමූලකං
මේ දසමූලකය යි:
52. සපරිදණ‍්ඩාය යෙන දණ‍්ඩො ඨපිතො හොති සො භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොතු ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච පටවාසිනී ච ඔදපත්තකිනී ච, ඔභටචුම‍්බටා ච, දාසී ච භරියා ච, කම්මකාරී ච භරියා ච, ධජාහටා ච, මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
52. සපරිදණ්ඩාව පිළිබඳ ව යමකු විසින් දඩ තබන ලද්දේ වේ ද, හෙතෙමේ මහණකු මෙහෙයයි “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා ද, ඡන්‍දවාසිනී ද, භෝගවාසිනී ද, පටවාසිනී ද, ඔදපත්තකිනී ද, ඕහටචුම්බටා ද, දාසීභරියා ද, කම්මකාරීභරියා ද, ධජාහටා ද, මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි”යි මෙනම් ඇත්තියට කියනු මැනව’ යි මහණකු මෙහෙයයි ද, ඒ මහණ එය පිළිගණී ද, විමසා ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
දණ‍්ඩඨපිතචක‍්කං නිට‍්ඨිතං.
දණ්ඩඨපිතචක්‍රය නිමි.
53. මාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
53. මාතුරක්ඛිතාවක් තොමෝ “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා භාර්‍ය්‍යා වෙමි” යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව’යි මහණකු මෙහෙයා ද, මහණ එය පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස් ඇවැත් වේ.
54. මාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී -පෙ- භොගවාසිනී -පෙ- පටවාසිනී -පෙ- ඔදපත්තකිනී -පෙ- ඔභටචුම‍්බටා -පෙ- දාසී ච භරියා ච -පෙ- කම්මකාරී ච භරියා ච ධජාහටා -පෙ- මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
54. මාතුරක්ඛිතාවක් “වහන්ස, යනු මැනව, මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ... භෝගවාසිනී ... පටවාසිනී ... ඔදපත්තකිනී ... ඕහටචුම්බටා ... දාසීභරියා ... කම්මකාරීභරියා ... ධජාහටා ... මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වෙමි”යි මෙ නම් ඇත්තහුට කියනු මැනව’යි මහණකු මෙහෙයා ද, පිළිගණී ද, විමසයි ද පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නිඃක්‍ෂේපපදයෝ යි.
55. මාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස. මාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
55. මාතුරක්ඛිතාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා ද, ඡන්‍දවාසිනී ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි” යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව’ යි මහණකු මෙහෙයා ද ඒ මහණ එය පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ. මාතුරක්ඛිතාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා ද, භෝගවාසිනී ද ... ධනක්කීතා ද, මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි’ යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව’ යි මහණකු මෙහෙයයි ද, ඒ මහණ එය පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං.
ඛණ්ඩචක්‍රය යි.
56. මාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච මුහුත්තිකා ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච ධනක්කීතා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
56. මාතුරක්ඛිතාවක් මහණකු මෙහෙය යි, “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ද, භෝගවාසිනී ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද, මුහුත්තිකා ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද, ධනක්කීතා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි” යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව” යි මහණකු මෙහෙයා ද, ඒ මහණ පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
බද‍්ධචක‍්කං.
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සඞ‍්ඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්ත යි.
57. මාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා මුහුත්තිකා ච ධනක්කීතා ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ඡන්‍දවාසිනී ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ධජාහටා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
57. මාතුරක්ඛිතාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා ද, ධනක්කීතා ද ... මුහුත්තිකා ද, ඡන්‍දවාසිනී ද ... මුහුත්තිකා ද ධජාහටා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි’ යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව’ යි මහණකු මෙහෙයා ද, ඒ මහණ පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
එකමූලකය නිමි.
දුමූලකාදීනිපි එවමෙව කාතබ‍්බානි.
දුමූලකාදීහු ද මෙසේම කටයුත්තාහ.
ඉදං දසමූලකං
මේ දසමූලකය යි:
58. මාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච පටවාසිනී ච ඔදපත්තකිනී ච ඔභටචුම‍්බටා ච දාසී ච භරියා ච කම්මකාරී ච භරියා ච ධජාහටා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
58. මාතුරක්ඛිතාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා ද, ඡන්‍දවාසිනී ද, භෝගවාසිනී ද, පටවාසිනී ද, ඔදපත්තකිනී ද, ඕහටචුම්බටා ද, දාසීභරියා ද, කම්මකාරී භරියා ද, ධජාහටා ද, මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි” යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව”යි මහණකු මෙහෙයා ද, ඒ මහණ පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
අපරං මාතුරක‍්ඛිතාචක‍්කං නිට‍්ඨිතං.
අපර මාතුරක්ඛිතාචක්‍රය නිමි.
59. පිතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- මාතාපිතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- භාතුරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- භගිනිරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- ඤාතිරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- ගොත්තරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- ධම්මරක්ඛිතා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- සාරක්ඛා භික‍්ඛුං පහිණාති -පෙ- සපරිදණ්ඩා භික‍්ඛුං පහිණාති “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
59. පිතුරක්ඛිතාවක් ... මාතුරක්ඛිතාවක් ... භාතුරක්ඛිතාවක් ... භගිනිරක්ඛිතාවක් ... ඤාතිරක්ඛිතාවක් ... ගොත්තරක්ඛිතාවක් ... ධම්මරක්ඛිතාවක් ... සාරක්ඛාවක් ... සපරිදණ්ඩාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා භාර්‍ය්‍යා වෙමි’ යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව” යි මහණකු මෙහෙයා ද, පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
60. සපරිදණ්ඩා භික‍්ඛුං පහිණාති, “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ, ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී, භොගවාසිනී, පටවාසිනී, ඔදපත්තකිනී, ඔභටචුම‍්බටා, දාසී ච භරියා ච, කම්මකාරී ච, භරියා ච, ධජාහටා, මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
60. සපරිදණ්ඩාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී, භෝගවාසිනී, පටවාසිනී, ඔදපත්තකිනී, ඕහටචුම්බටා, දාසි භරියා, කම්මකාරීභරියා, ධජාහටා, මුහුත්තිකා භාර්‍ය්‍යා වෙමි” යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව’ යි මහණකු මෙහෙයා ද, එ මහණ එය පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
නික‍්ඛෙපපදානි.
නිඃක්‍ෂේපපදයෝ යි.
61. සපරිදණ්ඩා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච -පෙ- ධනක්කීතා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
61. සපරිදණ්ඩාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා ද, ඡන්‍දවාසිනී ද, ... ධනක්කීතා ද, මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි’ යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව”යි මහණකු මෙහෙයා ද, පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
ඛණ‍්ඩචක‍්කං.
ඛණ්ඩචක්‍රය යි.
62. සපරිදණ්ඩා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච මුහුත්තිකා ච -පෙ- ඡන්‍දවාසිනී ච ධනක්කීතා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
62. සපරිදණ්ඩාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට ඡන්‍දවාසිනී ද, භෝගවාසිනී ද, ... ඡන්‍දවාසිනී ද, මුහුත්තිකා ද ... ඡන්‍දවාසිනී ද, ධනක්කීතා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි’ යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව” යි මහණකු මෙහෙයා ද, එ මහණ එය පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
බද‍්ධචක‍්කං
බද්ධචක්‍රය යි.
මූලං සඞ‍්ඛිත‍්තං.
මූලය සංක්‍ෂිප්ත යි.
63. සපරිදණ්ඩා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා මුහුත්තිකා ච ධනක්කීතා ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ඡන්‍දවාසිනී ච -පෙ- මුහුත්තිකා ච ධජාහටා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
63. සපරිදණ්ඩාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ඇත්තහුට මුහුත්තිකා ද, ධනක්කීතා ද ... මුහුත්තිකා ද ඡන්‍දවාසිනී ද ... මුහුත්තිකා ද ධජාහටා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි’ යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව”යි මහණකු මෙහෙයා ද, එ මහණ එය පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
එකමූලකං නිට‍්ඨිතං.
එකමූලකය නිමි.
දුමූලකාදීනිපි එවමෙව කාතබ‍්බානි.
දිමූලකාදීහු ද මෙසේ ම කටයුත්තාහ.
ඉදං දසමූලකං:
මේ දසමූලකය යි:
64. සපරිදණ්ඩා භික‍්ඛුං පහිණාති: “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං බ්‍රූහි: “හොමි ඉත්‍ථන‍්නාමස‍්ස භරියා ධනක්කීතා ච ඡන්‍දවාසිනී ච භොගවාසිනී ච පටවාසිනී ච ඔදපත්තකිනී ච ඔභටචුම‍්බටා ච දාසී ච භරියා ච කම්මකාරී ච භරියා ච ධජාහටා ච මුහුත්තිකා චා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
64. සපරිදණ්ඩාවක් “වහන්ස, යනු මැනව. ‘මෙනම් ඇත්තහුට ධනක්කීතා ද, ඡන්‍දවාසිනී ද, භෝගවාසිනී ද, පටවාසිනී ද, ඔදපත්තකිනී ද, ඕහටචුම්බටා ද, දාසීභරියා ද, කම්මකාරී භරියා ද, ධජාහටා ද, මුහුත්තිකා ද භාර්‍ය්‍යා වෙමි’ යි මෙනම් ඇත්තහුට කියනු මැනව” යි මහණකු මෙහෙයා ද එ මහණ එය පිළිගණී ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
සපරිදණ‍්ඩාචක‍්කං.
සපරිදණ්ඩා චක්‍රය යි.
සබ‍්බං චක‍්කපෙය්‍යාලං නිට‍්ඨිතං.
චක්කපෙය්‍යාලය හැම නිමි.
65. පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස. පතිගණ‍්හාති වීමංසති න පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති ථුල‍්ලච‍්චයස‍්ස. පතිගණ‍්හාති න වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති ථුල‍්ලච‍්චයස‍්ස. පතිගණ‍්හාති න වීමංසති න පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. න පතිගණ‍්හාති වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති ථුල‍්ලච‍්චයස‍්ස. න පතිගණ‍්හාති වීමංසති න පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. න පතිගණ‍්හාති න වීමංසති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්ස. න පතිගණ‍්හාති න වීමංසති න පච‍්චාහරති, අනාපත‍්ති.
65. පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ. පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු නොම ගෙණ එයි ද ථුලැසිඇවැත් වේ. පිළිගණියි ද, නොවිමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, ථුලැසිඇවැත් වේ. පිළිගණියි ද, නො විමසයි ද, පිළිතුරු නොම ගෙණ එයි ද, දුකුළාඇවැත් වේ. නො පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, ථුලැසිඇවැත් වේ. නො පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු නොම ගෙණ එයි ද, දුකුළාඇවැත් වේ. නො පිළිගණියි ද, නො විමසයි ද, පිළිතුරු නොම ගෙණ එයි ද, ඇවැත් නොවේ.
66. පුරිසො සම‍්බහුලෙ භික‍්ඛූ ආණාපෙති: “ගච‍්ඡථ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසථා”ති. සබ‍්බෙ පතිගණ‍්හන‍්ති සබ‍්බෙ වීමංසන‍්ති සබ‍්බෙ පච‍්චාහරන‍්ති, ආපත‍්ති සබ‍්බෙසං සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
66. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යන්න. මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි බොහෝ මහණුන් අණවයි, සියල්ලෝ ම පිළිගණිත් ද, සියල්ලෝ ම විමසත් ද, සියල්ලෝ ම පිළිතුරු ගෙන එත් ද, සියල්ලන්ට ම සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
67. පුරිසො සම‍්බහුලෙ භික‍්ඛූ ආණාපෙති:- “ගච‍්ඡථ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසථා”ති. සබ‍්බෙ පතිගණ‍්හන‍්ති සබ‍්බෙ වීමංසන‍්ති එකං පච‍්චාහරාපෙන‍්ති, ආපත‍්ති සබ‍්බෙසං සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
67. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යන්න, මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි බොහෝ මහණුන් අණවයි, සියල්ලෝ ම පිළිගණිත් ද, සියල්ලෝ ම විමසත් ද, එක් මහණකු ලවා පිළිතුරු එළවත් ද, සියල්ලන්ට ම සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
68. පුරිසො සම‍්බහුලෙ භික‍්ඛූ ආණාපෙති:- “ගච‍්ඡථ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසථා”ති. සබ‍්බෙ පතිගණ‍්හන‍්ති එකං වීමංසාපෙත්‍වා සබ‍්බෙ පච‍්චාහරන‍්ති, ආපත‍්ති සබ‍්බෙසං සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
68. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යන්න. මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි බොහෝ මහණුන් අණවයි. සියල්ලෝ ම පිළිගණිත් ද; එක් මහණකු ලවා විමසවා ද, සියල්ලෝ ම පිළිතුරු එළවත් ද සියල්ලන්ට ම සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
69. පුරිසො සම‍්බහුලෙ භික‍්ඛූ ආණාපෙති:- “ගච‍්ඡථ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසථා”ති. සබ‍්බෙ පතිගණ‍්හන‍්ති එකං වීමංසාපෙත්‍වා එකං පච‍්චාහරාපෙන‍්ති, ආපත‍්ති සබ‍්බෙසං සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
69. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යන්න. මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි බොහෝ මහණුන් අණවයි’ද, සියල්ලෝ ම පිළිගණිත් ද, එක් මහණකු ලවා විමසවා ද එක් මහණකු ලවා පිළිතුරු එළවා ද, සියල්ලන්ට ම සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
70. පුරිසො භික‍්ඛුං ආණාපෙති:- “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසා”ති පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
70. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි මහණකු අණවයි ද, පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පිළිතුරු ගෙණ එයි ද සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
71. පුරිසො භික‍්ඛුං ආණාපෙති:- “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසා”ති. පතිගණ‍්හාති වීමංසා”ති අන‍්තෙවාසිං පච‍්චාහරාපෙති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
71. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි මහණකු අණවයි ද, පිළිගණියි ද, විමසයි ද, අතැවැසි මහණකු ලවා පිළිතුරු එළවයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
72. පුරිසො භික‍්ඛුං ආණාපෙති:- “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසා”ති. පතිගණ‍්හාති, අන‍්තෙවාසිං වීමංසාපෙත්‍වා අත‍්තනා පච‍්චාහරති ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස.
72. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි මහණකු අණවයි ද, පිළිගණියි. අතැවැසි මහණකු ලවා විමසවා තෙමේ පිළිතුරු ගෙණ එයි ද, සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ.
73. පුරිසො භික‍්ඛුං ආණාපෙති:- “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසා”ති. පතිගණ‍්හාති අන‍්තෙවාසිං වීමංසාපෙති, අන‍්තෙවාසී වීමංසිත්‍වා බහිද‍්ධා පච‍්චාහරති, ආපත‍්ති උභින‍්නං ථුල‍්ලච‍්චයස‍්ස.
73. පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙනම් ස්ත්‍රිය විමසන්න”යි මහණකු අණවයි ද, පිළිගණියි ද, අතැවැසි මහණකු ලවා විමසවයි ද, අතැවැසි තෙමේ විමසා බැහැරට පිළිතුරු එළවයි ද දෙදෙනාටම ථුලැසිඇවැත් වේ.
74. ගච‍්ඡන‍්තො සම‍්පාදෙති, ආගච‍්ඡන‍්තො විසංවාදෙති, ආපත‍්ති ථුල‍්ලච‍්චයස‍්ස. ගච‍්ඡන‍්තො විසංවාදෙති, ආගච‍්ඡන‍්තො සම‍්පාදෙති, ආපත‍්ති ථුල‍්ලච‍්චයස‍්ස. ගච‍්ඡන‍්තො සම‍්පාදෙති, ආගච‍්ඡන‍්තො සම‍්පාදෙති, ආපත‍්ති සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස. ගච‍්ඡන‍්තො විසංවාදෙති, ආගච‍්ඡන‍්තො විසංවාදෙති, අනාපත‍්ති.
74. යන්නේ පිළිගණියි ද, විමසයි ද, පෙරළා එන්නේ පිළිතුරු නො පවසයි ද, ථුලැසිඇවැත් වේ. යන්නේ නො පිළිගණියි ද, එන්නේ විමසයි ද, පිළිතුරු එළවයි ද, ථුලැසිඇවැත් වේ. යන්නේ පිළිගණියි ද, එන්නේ විමසයි ද, පිළිතුරු එළවයි ද සඟවෙසෙස්ඇවැත් වේ. යන්නේ නො පිළිගණියි ද, නො විමසයි ද, එන්නේ පිළිතුරු නො එළවයි ද, ඇවැත් නොවේ.
75. අනාපත‍්ති සඞ‍්ඝස‍්ස වා චෙතියස‍්ස වා ගිලානස‍්ස වා කරණීයෙන ගච‍්ඡති, උම‍්මත‍්තකස‍්ස, ආදිකම‍්මිකස‍්සාති.
75. සංඝයා පිළිබඳ හෝ චෛත්‍යය පිළිබඳ හෝ ගිලනුන් පිළිබඳ හෝ කටයුත්තකින් යෙයි ද ඔහුට ද උන්මත්තකයාට ද ආදිකම්මිකයාට ද ඇවැත් නොවේ.
විනීතවත්‍ථු
විනිශ්චිතවස්තු
උද්දානගාථා:
උද්දානගාථා:
සුත‍්තා මතා ච නික‍්ඛන‍්තා, අනිත්‍ථි ඉත්‍ථිපණ‍්ඩකා, කලහං කත්‍වාන සම‍්මොදි, සඤ‍්චරිත‍්තඤ‍්ච පණ‍්ඩකෙති.
සුත්තාය, මතාය, නික්ඛන්තාය, අනිත්‍ථිය, ඉත්‍ථිපණ්ඩකාය, කලහසම්මෝදනය, පණ්ඩකසඤ්චරිත්තය යි මෙහි වස්තු සතෙකි.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරිසො අඤ‍්ඤතරං භික‍්ඛුං ආණාපෙසි:- “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසා”ති. සො ගන‍්ත්‍වා මනුස‍්සෙ පුච‍්ඡි:- “කහං ඉත්‍ථන‍්නාමා”ති? “සුත‍්තා භන‍්තෙ”ති. තස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං අහොසි. කච‍්චි නු ඛො අහං සඞ‍්ඝාදිසෙසං ආපත‍්තිං ආපන‍්නො”ති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි -පෙ- “අනාපත‍්ති භික්ඛු සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස; ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (1)
1. එසමයෙහි එක්තරා පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙ නම් ස්ත්‍රිය විමසන්නැ”යි එක්තරා මහණකු ඇණවී ය. හෙතෙමේ ගොස් “මෙනම් තැනැත්තී කොහිදැ”යි මිනිසුන් විචාළේ ය. “වහන්ස, ඕ නිද්‍රෝපගත ය”යි මිනිස්සු කීහ. “කිම? මම සඟවෙසෙස්ඇවැත් අවන්නෙම්දැ”යි ඒ මහණහට කුකුස් විය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙ පවත් සැළ කෙළේය. ... “මහණ, සඟවෙසෙස්ඇවැත් නොවේ. දුකුළාඇවැත් වේ.”යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක. (1)
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො පුරිසො අඤ‍්ඤතරං භික‍්ඛුං ආණාපෙසි:- “ගච‍්ඡ භන‍්තෙ ඉත්‍ථන‍්නාමං ඉත්‍ථිං වීමංසා”ති. සො ගන‍්ත්‍වා මනුස‍්සෙ පුච‍්ඡි:- “කහං ඉත්‍ථන‍්නාමා”ති. “මතා භන‍්තෙ”ති -පෙ- “නික‍්ඛන‍්තා භන‍්තෙ”ති, ‘අනිත්‍ථි භන‍්තෙ”ති, “ඉත්‍ථිපණ‍්ඩකා භන‍්තෙ”ති. තස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං අහොසි -පෙ- අනාපත‍්ති භික්ඛු සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස; ආපත‍්ති දුක‍්කටස‍්සා”ති. (2-5)
2. එසමයෙහි එක්තරා පුරුෂයෙක් “වහන්ස, යනු මැනව. මෙ නම් ස්ත්‍රිය විමසන්නැ”යි එක්තරා මහණකු ඇණවී ය. හෙතෙමේ ගොස් “මෙ නම් තැනැත්තිය කොහිදැ”යි මිනිසුන් විචාළේ ය. “වහන්ස, ඕ මළාය”යි ඔහු කීහ. ... “වහන්ස, ඕ නික්ම ගියා ය” ... “වහන්ස, ඒ ස්ත්‍රියක් නොවේ.” ... “වහන්ස, ඕ ස්ත්‍රීපණ්ඩකාවකැ”යි ඔහු කීහ. ඒ මහණහට කුකුස් විය. ... “මහණ, සඟවෙසෙස්ඇවැත් නො වේ. දුකුළාඇවැත් වේ.” (2-5)
3. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරා ඉත්‍ථි සාමිකෙන සහ භණ‍්ඩිත්‍වා මාතුඝරං අගමාසි. කුලූපගො භික්ඛු සම‍්මොදනීයං අකාසි. තස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං අහොසි -පෙ-“අලංවචනීයා භික‍්ඛූ”ති? “නාලංවචනීයා භගවා”ති. “අනාපත‍්ති භික්ඛු නාලංවචනීයායා”ති. (6)
3. එසමයෙහි එක්තරා ස්ත්‍රියක් හිමියා සමග ඩබර කොට ගෙණ මවුගේ ගෙට ගියා ය. කුලුපග මහණෙක් ඇය ඔවා දී සනසා සැමියා වෙත පෙරළා යැවී ය. ඒ මහණහට කුකුස් විය. ... “මහණ, සැමියා විසින් අනුශාස්‍ය නොවූවක් වේ ද?” ... “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, එසේ අනුශාස්‍යවූවක් නොවේ” ... “මහණ, අනුශාස්‍යවූවක පිණිස ඇවැත් නොවේ.” (6)
4. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ‍්ඤතරො භික්ඛු පණ‍්ඩකෙ සඤ‍්චරිත‍්තං සමාපජ‍්ජි. තස‍්ස කුක‍්කුච‍්චං අහොසි:- කච‍්චි නු ඛො අහං සංඝාදිසෙසං ආපත‍්තිං ආපන‍්නොති. භගවතො එතමත්‍ථං ආරොචෙසි -පෙ- “අනාපත‍්ති භික්ඛු සඞ‍්ඝාදිසෙසස‍්ස; ආපත‍්ති ථුල‍්ලච‍්චයස‍්සා”ති. (7)
4. එ සමයෙහි එක්තරා මහණෙක් පණ්ඩකයෙකු කෙරෙහි සංචරණභාවයට පැමිණියේ ය. ඒ මහණහට “කිම? මම් සඟවෙසෙස්ඇවැත් අවන්නෙම් දෝ”යි කුකුස් විය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙ පවත් සැළ කෙළේ ය. ... “මහණ, සඟවෙසෙස්ඇවැත් නොවේ. ථුලැසි ඇවැත් වේ” ... (7)
සඤ‍්චරිත‍්ත සික‍්ඛාපදං නිට‍්ඨිතං
සඤ්චරිතශික්‍ෂාපදය නිමි.