සඞ්ගහවාරො
සඞ්ගහවාරො
සංග්රහවාරය
පුබ්බකරණං කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං : පුබ්බකරණං සත්තහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං : ධොවනෙන විචාරණෙන ඡෙදනෙන බන්ධනෙන සිබ්බනෙන රජනෙන කප්පකරණෙන පුබ්බකරණං ඉමෙහි සත්තහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං.
පූර්වකරණය කෙතෙක් කරුණින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද ද යත්: පූර්වකරණය ධර්ම සතෙකින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද යැ: සේදීමෙන, කඩ නියම කිරීමෙන, කැපීමෙන, හිස්නූල් තැබීමෙන, මැසීමෙන, පඬු පෙවීමෙන, කප්බිඳු තැබීමෙනැ යි. පූර්ව කරණය මේ සත් කරුණින් සඞ්ග්රහ කරණ ලදී.
පච්චුද්ධාරො කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො : පච්චුද්ධාරො තීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො : සඞ්ඝාටියා උත්තරාසඞ්ගෙන අන්තරවාසකෙන.
පච්චුද්ධාරය කෙතෙක් කරුණින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද ද යත්: පච්චුද්ධාරය තුන් කරුණෙකින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද යැ: සඟළ සිවුරෙන, උතුරුසඟ සිවුරෙන, අඳනා සිවුරෙනැ යි.
අධිට්ඨානං කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං : අධිට්ඨානං තීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං – සඞ්ඝාටියා උත්තරාසඞ්ගෙන අන්තරවාසකෙන.
අධිෂ්ඨානය කෙතෙක් කරුණින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද ද යත්: අධිෂ්ඨානය, තුන් කරුණෙකින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද යැ: සඟළ සිවුරෙන, උතුරුසඟ සිවුරෙන, අඳනා සිවුරෙනැ යි.
අත්ථාරො කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො : අත්ථාරො එකෙන ධම්මෙන සඞ්ගහිතො : වචීභෙදෙන.
අත්ථාරය කෙතෙක් කරුණින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද ද යත්: අත්ථාරය එක් කරුණෙකින් සඞ්ග්රහ කරණ ලද යැ: වාග්භේදයෙනි.
කඨිනස්ස කති මූලානි, කති වත්ථූනි, කති භූමියො : කඨිනස්ස එකං මූලං : සඞ්ඝො. තීණි වත්ථූනි : සඞ්ඝාටි, උත්තරාසඞ්ගො, අන්තරවාසකො. ඡ භූමියො : ඛොමං, කප්පාසිකං, කොසෙය්යං, කම්බලං, සාණං, භඞ්ගං.
කඨිනයට මූලයෝ කෙතෙකැ, වස්තුහු කෙතෙකැ, භූමීහු කෙතෙකැ යත්: කඨිනයට එක් මුලෙකි: සඞ්ඝයා යි. වස්තු තුණෙකි: සඞ්ඝාටි යැ, උත්තරා සඞ්ගයැ, අන්තරවාසක යැ යි. භූමීහු සදෙනකි: කොමු පිළි යැ, කපු පිළි යැ, තිහිරි පිළි යැ, කම්බල යැ, හණවැහැරි යැ, මුසු පිළි යැ යි.
කඨිනස්ස කො ආදි, කිං මජ්ඣං, කිං පරියොසානං : කඨිනස්ස පුබ්බකරණං ආදි, කිරියා මජ්ඣං, අත්ථාරො පරියොසානං.
කඨිනයට ආදිය කවරේ ද, මධ්යය කවරේ ද, අවසානය කවරේ ද යත්: කඨිනයට පූර්ව කරණය ආදි යැ. (පච්චුද්ධාර-අධිට්ඨාන) ක්රියා මධ්ය යැ, අත්ථාරය අවසාන යි.
කතිහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං, කතීහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං : අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං, අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං.
කෙතෙක් අඞ්ගයන්ගෙන් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු නො වේ ද, කෙතෙක් අඞ්ගයන්ගෙන් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු වේ ද යත්: අඞ්ග අටකින් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු නො වෙයි, අඞ්ග අටකින් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු වේ.
කතමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං : පුබ්බකරණං න ජානාති, පච්චුද්ධාරං න ජානාති, අධිට්ඨානං න ජානාති, අත්ථාරං න ජානාති, මාතිකං න ජානාති, පළිබොධං න ජානාති, උද්ධාරං න ජානාති, ආනිසංසං න ජානාති. ඉමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං.
කවර අඞ්ග අටකින් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු නො වේ ද යත්: පුබ්බකරණය නො දනියි, පච්චුද්ධාරය නො දනියි, අධිට්ඨානය නො දනියි, අත්ථාරය නො දනියි, (අෂ්ට) මාතෘකාව නො දනියි, (උභය) පළිබෝධය නො දනියි, උද්ධාරය නො දනියි, ආනිසංසය නො දනී. මේ අඞ්ග අටින් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු නො වේ.
කතමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං : පුබ්බකරණං ජානාති, පච්චුද්ධාරං ජානාති, අධිට්ඨානං ජානාති, අත්ථාරං ජානාති, මාතිකං ජානාති, පළිබොධං ජානාති, උද්ධාරං ජානාති, ආනිසංසං ජානාති. ඉමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං.
කවර අඞ්ග අටකින් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු වේ ද යත්: පුබ්බකරණය දනියි, පච්චුද්ධාරය දනියි, අධිට්ඨානය දනියි, අත්ථාරය දනියි, (අෂ්ට) මාතෘකාව දනියි (උභය) පළිබෝධය දනියි, උද්ධාරය දනියි, ආනිසංසය දනී. මේ අඞ්ග අටින් යුත් පුද්ගල කඨිනය අතුරන්නට සුදුසු වේ.
කතින්නං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති, කතින්නං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති. තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
කෙතෙක් පුද්ගල කෙනකුන්ගේ කඨිනත්ථාරයෝ (පිරිපුන් බවට) නො නැඟෙත් ද, කෙතෙක් පුද්ගල කෙනකුන්ගේ කඨිනත්ථාරයෝ (පිරිපුන් බවට) නැඟෙත් ද යත්: පුද්ගලයන් තිදෙනකුන්ගේ කඨිනත්ථාරයෙන් නො නැඟෙති, පුද්ගලයන් තිදෙනකුන්ගේ කඨිනත්ථාරයෝ නැඟෙත්.
කතමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති : නිස්සීමට්ඨො අනුමොදති, අනුමොදෙන්තො න වාචං භින්දති, වාචං භින්දන්තො න පරං විඤ්ඤාපෙති. ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති.
කවර පුද්ගලයන් තිදෙනකුන්ගේ කඨිනත්ථාරයෝ නො නැඟෙත් ද යත්: උපචාර සීමාවෙන් බැහැර සිටියේ අනුමෝදන් වේ ද, අනුමෝදන් වන්නේ වාග්භේද නො කෙරේ ද, වාග්භේද කරන්නේ මෙරමා නො දන්වා දැයි මේ පුද්ගලයන් තිදෙනාගේ කඨිනත්ථාරයෝ නො නැඟෙත්.
කතමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : සීමට්ඨො අනුමොදති, අනුමොදෙන්තො වාචං භින්දති, වාචං භින්දන්තො පරං විඤ්ඤාපෙති. ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
කවර පුද්ගලයන් තිදෙනකුන්ගේ කඨිනත්ථාරයෙන් නැඟෙත් ද යත්: සීමාවෙහි සිටියේ අනුමෝදන් වේ ද, අනුමෝදන් වන්නේ වාග්භේද කෙරේ ද, වාග්භේද කරන්නේ මෙරමා දන්වා දැයි මේ පුද්ගලයන් තිදෙනාගේ කඨිනත්ථාරයෝ නැඟෙත්.
කති කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති, කති කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : තයො කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති. තයො කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
කෙතෙක් කඨිනත්ථාරයෝ නො නැඟෙත් ද, කෙතෙක් කඨිනත්ථාරයෝ නැගෙත් ද යත්: කඨිනත්ථාරයෝ තිදෙනෙක් නො නැගෙති, කඨිනත්ථාරයෝ තිදෙනෙක් නැගෙත්.
කතමෙ තයො කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති : වත්ථුවිපන්නඤ්චෙව හොති, කාලවිපන්නඤ්ච, කරණවිපන්නඤ්ච. ඉමෙ තයො කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති.
කවර කඨිනත්ථාරයෝ තිදෙන නො නැගෙත් ද යත්: වස්තු විපන්නත් වේ ද, කාල විපන්නත් වේ ද, කරණ විපන්නත් වේ දැයි මේ කඨිනත්ථාරයෝ තිදෙන නො නැගෙත්.
කතමෙ තයො කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : වත්ථුසම්පන්නඤ්චෙව හොති, කාලසම්පන්නඤ්ච, කරණසම්පන්නඤ්ච. ඉමෙ තයො කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
කවර කඨිනත්ථාරයෝ තිදෙන නැගෙත් ද යත්: වස්තුසම්පන්නත් වේ ද, කාලසම්පන්නත් ද කරණසම්පන්නත් වේ දැ යි මේ කඨිනත්ථාරයෝ තිදෙන නැගෙත්.
1. කඨිනං ජානිතබ්බං, කඨිනත්ථාරො ජානිතබ්බො, කඨිනස්ස අත්ථාරමාසො ජානිතබ්බො, කඨිනස්ස අත්ථාරවිපත්ති ජානිතබ්බා, කඨිනස්ස අත්ථාරසම්පත්ති ජානිතබ්බා, නිමිත්තකම්මං ජානිතබ්බං, පරිකථා ජානිතබ්බා, කුක්කුකතං ජානිතබ්බං, සන්නිධි ජානිතබ්බා, නිස්සග්ගියං ජානිතබ්බං.
1. කඨිනය දතයුතු යැ, කඨිනත්ථාරය දතයුතු යැ, කඨිනත්ථාර මාසය දතයුතු යැ, කඨිනත්ථාර විපත්තිය දතයුතු යැ, කඨිනත්ථාර සම්පත්තිය දතයුතු යැ, නිමිත්තකර්මය දතයුතු යැ, පරිකථාව දතයුතු යැ, තාවකාලිකය දතයුතු යැ, සන්නිධිය දතයුතු යැ, නිස්සග්ගිය දතයුතු.
2. කඨිනං ජානිතබ්බන්ති : තෙසඤ්ඤෙව ධම්මානං සඞ්ගහො, සමවායො, නාමං, නාමකම්මං, නාමධෙය්යං, නිරුත්ති, බ්යඤ්ජනං, අභිලාපො, යදිදං කඨිනන්ති.
2. කඨිනා ජානිතබ්බං යනු: මේ ‘ කඨින’ යයි (යම් රූපාදි ධර්ම කෙනකුන් ඇති කල්හි) ඒ රූප ධර්මයන්ගේ ම සඞ්ග්රහයෙක් සමවායයෙක් නාමයෙක් නාම කර්මයෙක් නාමධෙයයෙක් නිරුක්තියෙක් ව්යඤ්ජනයෙක් අභිලාපයෙක් වේ ද එය යි.
3. කඨිනස්ස අත්ථාරමාසො ජානිතබ්බොති : වස්සානස්ස පච්ඡිමො මාසො ජානිතබ්බො.
3. කඨිනස්ස අත්ථාරමාසෝ ජානිතබ්බො යනු: වස්සාන ඍතුව පිළිබඳ පශ්චිම මාසය දතයුතු යි.
4. කඨිනස්ස අත්ථාරවිපත්ති ජානිතබ්බාති : චතුවීසතියා ආකාරෙහි කඨිනස්ස අත්ථාරවිපත්ති ජානිතබ්බා.
4. කඨිනස්ස අත්ථාරවිපත්ති ජානිතබ්බා යනු: සූවිසි අයුරෙකින් කඨිනත්ථාරවීපත්තිය දතයුතු යි.
5. කඨිනස්ස අත්ථාරසම්පත්ති ජානිතබ්බාති : සත්තරසහි ආකාරෙහි කඨිනස්ස අත්ථාරසම්පත්ති ජානිතබ්බා.
5. කඨිනස්ස අත්ථාර සම්පත්ති ජානිතබ්බා යනු: සතළොස් අයුරෙකින් කඨිනත්ථාර සම්පත්තිය දතයුතු යි.
6. නිමිත්තකම්මං ජානිතබ්බන්ති : නිමිත්තං කරොති ‘ඉමිනා දුස්සෙන කඨිනං අත්ථරිස්සාමී’ති.
6. නිමිත්ත කම්මං ජානිතබ්බං යනු: ‘මේ වස්ත්රයෙන් කඨිනය අතුරන්නෙමි’යි නිමිති කෙරෙයි.
7. පරිකථා ජානිතබ්බාති : පරිකථං කරොති ‘ඉමාය පරිකථාය කඨිනදුස්සං නිබ්බත්තෙස්සාමී’ති.
7. පරිකථා ජානිතබ්බා යනු: ‘මේ පරිකථාවෙන් කඨින වස්ත්රයක් උපදවා ගන්නෙමි’ යි පරිකථාව කෙරෙයි.
8. කුක්කුකතං ජානිතබ්බන්ති : අනාදියදානං ජානිතබ්බං.
8. කුක්කුකතං ජානිතබ්බං යනු: තමාට ගැන්මට නො දුන් බව දතයුතු යි.
9. සන්නිධි ජානිතබ්බාති : ද්වෙ සන්නිධියො ජානිතබ්බා : කරණසන්නිධි ච නිචයසන්නිධි ච.
9. සන්නිධි ජානිතබ්බා යනු: (එදින ම පරිකර්ම නිම නො කොට තබා නැවැත කිරීම නම් වූ) කරණ සන්නිධි යැ (කඨින වස්ත්රය ලැබූ දින හැර පසු දා පමුණුවාලීම නම් වූ) නිචය සන්නිධි යැ යි දෙවැදෑරුම් සන්නිධිය දතයුතු යි.
10. නිස්සග්ගියං ජානිතබ්බන්ති : කරියමානෙ අරුණං උද්රීයති.
10. නිස්සග්ගියං ජානිතබ්බං යනු: පරිකර්ම කරණු ලබන කල්හි අරුණ නැගීම වෙයි.
11. කඨිනත්ථාරො ජානිතබ්බොති : සචෙ සඞ්ඝස්ස කඨිනදුස්සං උප්පන්නං හොති ; සඞ්ඝෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බං, අත්ථාරකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බං, අනුමොදකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බං :
11. කඨිනත්ථාරො ජානිතබ්බො යනු: ඉදින් සඞ්ඝයාට කඨින වස්ත්රයෙක් උපන්නේ නම් (එකල්හි) සඞ්ඝයා විසින් කෙසේ පිළිපැදියයුතු ද, අතුරන්නහු විසින් කෙසේ පිළිපැදියයුතු ද, අනුමෝදන් වන්නහු විසින් කෙසේ පිළිපැදියයුතු ද යත්:
12. සඞ්ඝෙන ඤත්තිදුතියෙන කම්මෙන කඨිනත්ථාරකස්ස භික්ඛුනො දාතබ්බං. තෙන කඨිනත්ථාරකෙන භික්ඛුනා තදහෙව ධොවිත්වා විමජ්ජිත්වා විචාරෙත්වා ඡින්දිත්වා සිබ්බෙත්වා රජිත්වා කප්පං කත්වා කඨිනං අත්ථරිතබ්බං. සචෙ සඞ්ඝාටියා කඨිනං අත්ථරිතුකාමො හොති, පොරාණකා සඞ්ඝාටි පච්චුද්ධරිතබ්බා, නවා සඞ්ඝාටි අධිට්ඨාතබ්බා. “ඉමාය සඞ්ඝාටියා කඨිනං අත්ථරාමී”ති වාචා භින්දිතබ්බා. සචෙ උත්තරාසඞ්ගෙන කඨිනං අත්ථරිතුකාමො හොති, පොරාණකො උත්තරාසඞ්ගො පච්චුද්ධරිතබ්බො, නවො උත්තරාසඞ්ගො අධිට්ඨාතබ්බො, “ඉමිනා උත්තරාසඞ්ගෙන කඨිනං අත්ථරාමී”ති වාචා භින්දිතබ්බා. සචෙ අන්තරවාසකෙන කඨිනං අත්ථරිතුකාමො හොති, පොරාණකො අන්තරවාසකො පච්චුද්ධරිතබ්බො, නවො අන්තරවාසකො අධිට්ඨාතබ්බො, “ඉමිනා අන්තරවාසකෙන කඨිනං අත්ථරාමී”ති වාචා භින්දිතබ්බා.
12. සඞ්ඝයා විසින් ඤත්තිදුතිය කර්මයෙන් කඨිනත්ථාරක මහණහට දියයුතු යැ ඒ කඨිනත්ථාරක මහණහු විසින් එ දවස ම දොවා පිරිමැද (රැලි හැර) කඩ අතු බෙදා සිඳ, මසා පඬු පොවා කප්බිඳු තබා කඨිනය ඇතිරිය යුතු යි. ඉදින් සඟළ සිවුරෙන් කඨිනය අතුරණු කැමැත්තේ නම් (එකල්හි) පුරාණ සඞ්ඝාටිය පච්චුද්ධරණය කටයුතු යැ. නව සඞ්ඝාටිය අධිෂ්ඨාන කටයුතු යැ. “මේ සඞ්ඝාටියෙන් කඨිනය අතුරමි”යි වාග්භේද කටයුතු යි. ඉදින් උත්තරාසඞ්ගයෙන් කඨිනය අතුරණු කැමැත්තේ නම් (එකල්හි) පුරාණ උත්තරාසඞ්ගය පච්චුද්ධරණය කටයුතු යැ, නව උත්තරාසඞ්ගය අධිෂ්ඨාන කටයුතු යැ. “මේ උත්තරාසඞ්ගයෙන් කඨිනය අතුරමි’යි වාග්භේද කටයුතු යි. ඉදින් අන්තරවාසකයෙන් කඨිනය අතුරණු කැමැත්තේ නම් (එකල්හි) පුරාණ අන්තරවාසකය පච්චුද්ධරණය කටයුතු යි. නව අන්තරවාසකය අධිෂ්ඨාන කටයුතු යැ, “මේ අන්තරවාසකයෙන් කඨිනය අතුරමි”යි වාග්භේද කටයුතු වේ.
13. තෙන කඨිනත්ථාරකෙන භික්ඛුනා සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො : “අත්ථතං භන්තෙ සඞ්ඝස්ස කඨිනං ධම්මිකො කඨිනත්ථාරො, අනුමොදථා”ති. තෙහි අනුමොදකෙහි භික්ඛූහි එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො : “අත්ථතං ආවුසො සඞ්ඝස්ස කඨිනං, ධම්මිකො කඨිනත්ථාරො, අනුමොදාමා”ති.
13. ඒ කඨිනත්ථාරක මහණහු විසින් සඞ්ඝයා වෙත එළඹ උත්තරාසඞ්ගය එකස් කොට ඇඳිලි බැඳ මෙසේ කියයුතු වන්නේ යැ, “වහන්ස, සඞ්ඝයාගේ කඨිනය (මවිසින්) අතුරණ ලද යැ, කඨිනත්ථාරය ධාර්මික වෙයි. (ඒ කඨිනානිසංසය) අනුමෝදන් වුව මැනවැ”යි. ඒ කඨිනානිසංසය අනුමෝදන් වන භික්ෂූන් විසින් උත්තරාසඞ්ගය එකස් කොට ඇඳිලි බැඳ මෙසේ කියයුතු වන්නේ යැ, “ඇවැත්නි, සඞ්ඝයාගේ කඨිනය තොප විසින් අතුරණ ලද යැ, කඨිනත්ථාරය ධාර්මික වෙයි (ඒ කඨිනානිසංසය) අනුමෝදන් වමු” යි.
14. තෙන කඨිනත්ථාරකෙන භික්ඛුනා සම්බහුලෙ භික්ඛූ උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්සු වචනීයො : “අත්ථතං භන්තෙ සඞ්ඝස්ස කඨිනං. ධම්මිකො කඨිනත්ථාරො, අනුමොදථා”ති. තෙහි අනුමොදකෙහි භික්ඛූහි එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො : “අත්ථතං ආවුසො සඞ්ඝස්ස කඨිනං, ධම්මිකො කඨිනත්ථාරො අනුමොදාමා”ති.
14. ඒ කඨිනත්ථාරක මහණහු විසින් බොහෝ භික්ෂූන් වෙත එළඹ උත්තරාසඞ්ගය එකස් කොට ඇඳිලි බැඳ මෙසේ කියයුතු යැ. “වහන්ස, සඞ්ඝයාගේ කඨිනය (මවිසින්) අතුරණ ලද යැ, කඨිනත්ථාරය ධාර්මික වෙයි, (ඒ කඨිනානිසංසය) අනුමෝදන් වුව මැනවැ යි. ඒ කඨිනානිසංසය අනුමෝදන් වන භික්ෂූන් විසින් උත්තරාසඞ්ගය එකස් කොට ඇඳිලි බැඳ මෙසේ කියයුතු වන්නේ යැ. “ඇවැත්නි, සඞ්ඝයාගේ කඨිනය තොප විසින් අතුරණ ලද යැ, කඨිනත්ථාරය ධාර්මික වෙයි (ඒ කඨිනානිසංසය) අනුමෝදන් වමු”යි.
15. තෙන කඨිනත්ථාරකෙන භික්ඛුනා එකං භික්ඛුං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො : “අත්ථතං ආවුසො සඞ්ඝස්ස කඨිනං, ධම්මිකො කඨිනත්ථාරො, අනුමොදාහී”ති. තෙන අනුමොදකෙන භික්ඛුනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො : “අත්ථතං ආවුසො සඞ්ඝස්ස කඨිනං, ධම්මිකො කඨිනත්ථාරො, අනුමොදාමී”ති.
15. ඒ කඨිනත්ථාරක මහණහු විසින් එක් මහණක්හු වෙත එළඹ උත්තරාසඞ්ගය එකස් කොට ඇඳිලි බැඳ මෙසේ කියයුතු වන්නේ යැ. “ඇවැත්නි, සඞ්ඝයාගේ කඨිනය (ම විසින්) අතුරණ ලද යැ, කඨිනත්ථාරය ධාර්මික වෙයි, (ඒ කඨිනානිසංසය) අනුමෝදන් වුව මැනැවැ”යි. ඒ අනුමෝදන් වන මහණහු විසින් උත්තරාසඞ්ගය එකස් කොට ඇඳිලි බැඳ මෙසේ කියයුතු වන්නේ යැ. “ඇවැත්නි, සඞ්ඝයාගේ කඨිනය තොප විසින් අතුරණ ලද යැ, කඨිනත්ථාරය ධාර්මික වෙයි, (ඒ කඨිනානිසංසය) අනුමෝදන් වෙමි”යි.
සඞ්ඝො කඨිනං අත්ථරති, ගණො කඨිනං අත්ථරති, පුග්ගලො කඨිනං අත්ථරතීති : න සඞ්ඝො කඨිනං අත්ථරති, න ගණො කඨිනං අත්ථරති, පුග්ගලො කඨිනං අත්ථරතීති. හඤ්චි න සඞ්ඝො කඨිනං අත්ථරති, න ගණො කඨිනං අත්ථරති, පුග්ගලො කඨිනං අත්ථරති. සඞ්ඝස්ස අනත්ථතං හොති කඨිනං, ගණස්ස අනත්ථතං හොති කඨිනං, පුග්ගලස්ස අත්ථතං හොති කඨිනං.
සඞ්ඝයා කඨිනය අතුරා ද, ගණයා කඨිනය අතුරා ද, පුද්ගල කඨිනය අතුරා ද යත්: සඞ්ඝයා කඨිනය නො අතුරයි, ගණයා කඨිනය නො අතුරයි, පුද්ගල කඨිනය අතුරයි. ඉදින් සඞ්ඝයා කඨිනය නො අතුරා නම්, ගණයා කඨිනය නො අතුරා නම් පුද්ගල කඨිනය අතුරා නම් සඞ්ඝයා විසින් කඨිනය නො අතුරණ ලද වෙයි, ගණයා විසින් කඨිනය නො අතුරණ ලද වෙයි, පුද්ගලයා විසින් කඨිනය අතුරණ ලද වේ.
සඞ්ඝො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති, ගණො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති, පුග්ගලො පාතිමොක්ඛං උද්දිසතීති ; න සඞ්ඝො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති. න ගණො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති, පුග්ගලො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති : හඤ්චි න සඞ්ඝො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති, න ගණො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති, පුග්ගලො පාතිමොක්ඛං උද්දිසති : සඞ්ඝස්ස අනුද්දිට්ඨං හොති පාතිමොක්ඛං, ගණස්ස අනුද්දිට්ඨං හොති පාතිමොක්ඛං, පුග්ගලස්ස උද්දිට්ඨං හොති පාතිමොක්ඛං, සඞ්ඝස්ස සාමග්ගියා ගණස්ස සාමග්ගියා පුග්ගලස්ස උද්දෙසා සඞ්ඝස්ස උද්දිට්ඨං හොති පාතිමොක්ඛං, ගණස්ස උද්දිට්ඨං හොති පාතිමොක්ඛං, පුග්ගලස්ස උද්දිට්ඨං හොති පාතිමොක්ඛං.
සඞ්ඝයා පාමොක් උදෙසා ද, ගණයා පාමොක් උදෙසා ද, පුද්ගල පාමොක් උදෙසා ද යත්: සඞ්ඝයා පාමොක් නො උදෙසයි, ගණයා පාමොක් නො උදෙසයි, පුද්ගල පාමොක් උදෙසයි. ඉදින් සඞ්ඝයා පාමොක් නො උදෙසා නම් ගණයා පාමොක් නො උදෙසා නම් පුද්ගල පාමොක් උදෙසා නම් සඞ්ඝයා විසින් පාමොක් නො උදෙසන ලද වෙයි, ගණයා විසින් පාමොක් නො උදෙසන ලද වෙයි, පුද්ගලයා විසින් පාමොක් උදෙසන ලද වේ. සඞ්ඝයාගේ සමගියෙන් ගණයාගේ සමගියෙන් පුද්ගලයාගේ (පාමොක්) උදෙසීමෙන් සඞ්ඝයා විසින් පාමොක් උදෙසන ලද වෙයි, ගණයා විසින් පාමොක් උදෙසන ලද වෙයි, පුද්ගලයා විසින් පාමොක් උදෙසන ලද වේ.
එවමෙව න සඞ්ඝො කඨිනං අත්ථරති, න ගණො කඨිනං අත්ථරති, පුග්ගලො කඨිනං අත්ථරති. සඞ්ඝස්ස අනුමොදනාය ගණස්ස අනුමොදනාය පුග්ගලස්ස අත්ථාරා සඞ්ඝස්ස අත්ථතං හොති කඨිනං, ගණස්ස අත්ථතං හොති කඨිනං, පුග්ගලස්ස අත්ථතං හොති කඨිනන්ති.
එසෙයින් ම සඞ්ඝයා කඨිනය නො අතුරයි, ගණයා කඨිනය නො අතුරයි, පුද්ගල කඨිනය අතුරයි. සඞ්ඝයාගේ අනුමෝදනයෙන් ගණයාගේ අනුමෝදනයෙන් පුද්ගලයාගේ ඇතිරීමෙන් සඞ්ඝයා විසින් කඨිනය අතුරණ ලද වෙයි, ගණයා විසින් කඨිනය අතුරණ ලද වෙයි, පුද්ගලයා විසින් කඨිනය අතුරණ ලද වේ.
1. පක්කමනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා. එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි, කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති :
1. අනපේක්ෂිත වැ ආවාසයෙන් නික්ම යෑම කෙළවර කොට සිටින පක්කමනන්තිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) කවර පළිබෝධයෙක් පළමු වැ සිඳේ දැයි තෙල කරුණ ද මම ඔබ විචාරමි.
2. පක්කමනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං චීවරපළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති ; තස්ස සහ බහිසීමගමනා ආවාසපළිබොධො ඡිජ්ජති.
2. පක්කමනන්තිකකඨිනුද්ධාරය සුර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. මම තෙල කරුණ තොපට විසඳා කියමි. (එහි) චීවර පළිබෝධය පළමු වැ සිඳෙයි, ඔහු සීමාවෙන් බැහැර යන්නා හා මැ ආවාස පළිබෝධය සිඳේ.
3. නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො, වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති ;
3. (සිවුර කොට නිමවීම කෙළවර කොට සිටි) නිට්ඨානන්තිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්ය බන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) කවර පළිබෝධයෙක් පළමු වැ සිඳේ දැයි මම තෙල කරුණ ද ඔබ විචාරමි.
4. නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං ආවාසපළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති ; චීවරෙ නිට්ඨිතෙ චීවරපළිබොධො ඡිජ්ජති.
4. නිට්ඨානන්තිකකඨිනුද්ධාරය සුර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) මම තෙල කරුණ තොපට විසඳා කියමි. (එහි) ආවාස පළිබෝධය පළමු වැ සිඳෙයි, සිවුර කොට නිමි කල්හි චීවර පළිබෝධය සිඳේ.
5. සන්නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි, කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති :
5. (සිවුරත් නො කරමි ආවාසයටත් නො යමි’යි සනිටුහන් කිරීම කෙළවර කොට සිටි) සන්නිට්ඨානන්තිකකඨිනුද්ධාරය සුර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) කවර පළිබෝධයෙක් පළමු වැ සිඳේ දැයි මම තෙල කරුණ ද ඔබ විචාරමි.
6. සන්නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං ද්වෙ පළිබොධා අපුබ්බං අචරිමං ඡිජ්ජන්ති.
6. සන්නිට්ඨානන්තිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. තෙල කරුණ මම තොපට විසඳා කියමි: (එහි) චීවර යැ ආවාස යැ යි උභය පළිබෝධයෝ පෙර පසු නො වැ එකවිට මැ සිඳෙත්.
7. නාසනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති :
7. (සිවුර නැසීම කෙළවර කොට ඇති) නාසනන්තිකකඨිනුද්ධාරය සුර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. එහි කවර පළිබෝධයෙක් පළමු වැ සිඳේ දැයි මම තෙල කරුණ ද ඔබ විචාරමි.
8. නාසනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං ආවාසපළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති ; චීවරෙ නට්ඨෙ චීවරපළිබොධො ඡිජ්ජති.
8. නාසනන්තිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. තෙල කරුණ මම තොපට විසඳා කියමි: එහි ආවාස පළිබෝධය පළමු වැ සිඳෙයි, සිවුර නට කල්හි චීවර පළිබෝධය සිඳේ.
9. සවණන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති.
9. (විහාරයෙහි කඨිනුද්ධාරය කරණ ලදැයි ඇසීම කෙළවර කොට ඇති) සවනන්තික කඨිනුද්ධාරය සුර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) කවර පළිබෝධයෙක් පළමු වැ සිඳේ දැයි මම තෙල කරුණ ද ඔබ විචාරමි.
10. සවණන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං චීවරපළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති : තස්ස සහ සවණෙන ආවාසපළිබොධො ඡිජ්ජති.
10. සවනන්තිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. තෙල කරුණ ද මම තොපට විසඳා කියමි: (එහි) චීවර පළිබෝධය පළමු වැ සිඳෙයි. ඔහු එ පවත් අසන්නා හා මැ ආවාස පළිබෝධය සිඳේ.
11. ආසාවච්ඡෙදිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති :
11. (සිවුරු ලැබෙයි යන ආසාව සිඳීමෙන් අනුසස් සිඳීම කෙළවර කොට ඇති) ආසාවච්ඡේදිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) කවර පළිබෝධයෙක් පළමු වැ සිඳේ දැයි මම තෙල කරුණ ද ඔබ විචාරමි.
12. ආසාවච්ඡෙදිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං ආවාසපළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති, චීවරාසාය උපච්ඡින්නාය චීවරපළිබොධො ඡිජ්ජති.
12. ආසාවච්ඡේදිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ, තෙල කරුණ ද මම තොපට විසඳා කියමි: (එහි) ආවාස පළිබෝධය පළමු වැ සිඳෙයි, සිවුර පිළිබඳ ආසාව සිඳුනු කල්හි චීවර පළිබෝධය සිඳේ.
13. සීමාතික්කමනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති :
13. (සීමාතික්රමණය කෙළවර කොට ඇති) සීමාතික්කන්තිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) කවර පළිබෝධයෙක් පළමු වැ සිඳේ දැයි මම තෙල කරුණ ද ඔබ විචාරමි.
14. සීමාතික්කමනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං චීවරපළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති : තස්ස බහිසීමගතස්ස ආවාසපළිබොධො ඡිජ්ජති.
14. සීමාතික්කන්තිකකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. තෙල කරුණ ද මම තොපට විසඳා කියමි: එහි චීවර පළිබෝධය පළමු වැ සිඳෙයි, සීමායෙන් බැහැර ගිය ඔහුට ආවාස පළිබෝධය සිඳේ.
15. සහුබ්භාරො කඨිනුද්ධාරො වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කතමො පළිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති :
15. (උබ්භාර සහිත වූ) සහුබ්භාරකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. (එහි) කවර පළිබෝධයෙක් පළමුවැ සිඳේ දැයි මම තෙල කරුණ ද ඔබ විචාරමි.
16. සහුබ්භාරො කඨිනුද්ධාරො, වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා, එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං ද්වෙ පළිබොධා අපුබ්බං අචරිමං ඡිජ්ජන්තීති.
16. සහුබ්භාරකඨිනුද්ධාරය සූර්ය්යබන්ධූන් විසින් වදාරණ ලද්දේ යැ. මම තෙල කරුණ ද තොපට විසඳා කියමි. (එහි) චීවර-ආවාසපළිබෝධද්වය පෙර පසු නො වැ එකවර සිඳේ.
17. කති කඨිනුද්ධාරා සඞ්ඝාධීනා, කති කඨිනුද්ධාරා පුග්ගලාධීනා, කති කඨිනුද්ධාරා නෙව සඞ්ඝාධීනා න පුග්ගලාධීනා : එකො කඨිනුද්ධාරො සඞ්ඝාධීනො : අන්තරුබ්භාරො. චත්තාරො කඨිනුද්ධාරා පුග්ගලාධීනා : පක්කමනන්තිකො නිට්ඨානන්තිකො සන්නිට්ඨානන්තිකො සීමාතික්කමනන්තිකො. චත්තාරො කඨිනුද්ධාරා නෙව සඞ්ඝාධීනා න පුග්ගලාධීනා නාසනන්තිකො සවණන්තිකො ආසාවච්ඡෙදිකො සහුබ්භාරො.
17. කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෝ සඞ්ඝයා අයත් ද, කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෝ පුද්ගලයා අයත් ද, කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෝ නොම සඞ්ඝයා අයත් ද, නොද පුද්ගලයා අයත් ද යත්: එක් මැ අන්තරුබ්හාරකඨිනුද්ධාරය සඞ්ඝයා අයත් වෙයි. පක්කමනන් තික-නිට්ඨානන්තික-සන්නිට්ඨානන්තික-සීමාතික්කන්තික යැ යන සිවු කඨිනුද්ධාරයෝ පුද්ගලයා අයත් වෙති. නාසනන්තික-සවනන්තික-ආසාවච්ඡේදික-සහුබ්භාර යැ යන සිවු කඨිනුද්ධාරයෝ නොම සඞ්ඝයා අයත් වෙති. නොද පුද්ගලයා අයත් වෙත්.
18. කති කඨිනුද්ධාරා අන්තොසීමාය උද්ධරීයන්ති, කති කඨිනුද්ධාරා බහිසීමාය උද්ධරීයන්ති, කති කඨිනුද්ධාරා සියා අන්තොසීමාය උද්ධරීයන්ති, සියා බහිසීමාය උද්ධරීයන්ති : ද්වෙ කඨිනුද්ධාරා අන්තොසීමාය උද්ධරීයන්ති : අන්තරුබ්භාරො සහුබ්භාරො. තයො කඨිනුද්ධාරා බහිසීමාය උද්ධරීයන්ති : පක්කමනන්තිකො, සවණන්තිකො, සීමාතික්කමනන්තිකො. චත්තාරො කඨිනුද්ධාරා සියා අන්තොසීමාය උද්ධරීයන්ති, සියා බහිසීමාය උද්ධරීයන්ති : නිට්ඨානන්තිකො සන්නිට්ඨානන්තිකො, සවණන්තිකො ආසාවච්ඡෙදිකො.
18. කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෝ (වස්විසූ) සීමාව තුළ උද්ධරණය කරණු ලැබෙද් ද, කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෙන් සීමායෙන් බැහැරැ උද්ධරණය කරණු ලැබෙද් ද, කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෝ කිසි විටෙක ඇතුළු සීමායෙහි උද්ධරණය කරණු ලැබෙද් ද, කිසිවිටෙක සීමාවෙන් බැහැරැ උද්ධරණය කරණු ලැබෙද් ද යත්: අන්තරුබ්හාර යැ-සහුබ්හාර යැ යන කඨිනුද්ධාරයෝ දෙදෙන සීමාව තුළ උද්ධරණය කරණු ලැබෙති. පක්කමනන්තිකයැ සවනන්තික යැ-සීමාතික්කන්තික යැ යන කඨිනුද්ධාරයෝ තිදෙන සීමාවෙන් බැහැරැ උද්ධරණය කරණු ලැබෙති. නිට්ඨානන්තික යැ සන්නිට්ඨානන්තික යැ-නාසනන්තික යැ-ආසාවච්ඡේදික යැ යන කඨිනුද්ධාරයෙන් සිවු දෙන කිසි විටෙක සීමාව තුළ උද්ධරණය කරණු ලැබෙති, කිසිවිටෙක සීමාවෙන් බැහැරැ උද්ධරණය කරණු ලැබෙත්.
19. කති කඨිනුද්ධාරා එකුප්පාදා, එකනිරොධා, කති කඨිනුද්ධාරා එකුප්පාදා නානානිරොධා : ද්වෙ කඨිනුද්ධාරා එකුප්පාදා එකනිරොධා : අන්තරුබ්භාරො සහුබ්භාරො. අවසෙසා කඨිනුද්ධාරා එකුප්පාදා නානානිරොධාති.
19. කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෙන් එක් වැ උපන්නාහු එක් වැ නිරුද්ධ වෙත් ද, කෙතෙක් කඨිනුද්ධාරයෝ එක් වැ උපදනාහු වෙන් වැ නිරුද්ධ වෙත් ද යත්: අන්තරුබ්හාර යැ, සහුබ්භාර යැ යන කඨිනුද්ධාරයෝ දෙදෙන එක් වැ උපදනාහු එක් වැ නිරුද්ධ වෙති. සෙසු කඨිනුද්ධාරයෝ එක් වැ උපදනාහු වෙන් වැ නිරුද්ධ වෙත්.
කඨිනභෙදො නිට්ඨිතො.
කඨිනභේදය නිමි.
තස්සුද්දානං:
එහි නාමාවලිය:
1. කස්ස කින්ති පණ්ණරස ධම්මා නිදානහෙතු ච, පච්චය සංගහ මූලා ආදි ච අත්ථාර පුග්ගලා.
1. කස්ස යැ, කින්ති යැ, පණ්ණරසධම්ම යැ, නිදාන යැ, හේතු යැ, පච්චය යැ, සඞ්ගහමුල යැ ආදි යැ, අත්ථාරපුග්ගල යැ,
2. භෙදා තිණ්ණං තයො ජානිතබ්බං, අත්ථාරං උද්දෙසෙන ච, පළිබොධාධීනා සීමාය උප්පාදනිරොධෙන චාති.
2. තිණණං යැ, තයෝ යැ. ජානිතබ්බ යැ, අත්ථාර යැ, උද්දේසය සමග පළිබෝධ යැ, අධීන යැ, එකුප්පාද-එකනිරෙධාය සමග සීමා යැ යි.